ÇİM ALANLARINDA GÜBRELEME

                    

   Yeşil alanların bakımında en önemli madde azottur.  En uygun gübreleme zamanları; erken sonbahar (eylül), erken kış (kasım başı), erken bahar (mart-nisan) ve geç bahar (mayıs)'dır. Gübreleme toprak ısısının en düşük olduğu, sabah veya akşam üstü yapılmalıdır.
Gübre uygulaması ıslak çime yapılmamalıdır. Gübre uygulamasından sonra çimin yanmasını önlemek amacıyla, gübrenin toprağa geçmesi için bol sulamak gereklidir.
Gübreleme, havalandırma işleminden hemen sonra yapılırsa, besin maddelerinin kök tarafından daha etkili şekilde alınması sağlanır.

                Gübrelerin uygulama miktarı 1m²/6 -10 gr oranını geçmemelidir. Bu miktar çimin zayıflığına ve toprak Ph'ına göre değişebilir (ideal Ph 6-7 arası).

Azot (N) : Hücre ve bitki gelişiminde gereklidir.

Fosfor (P) : Kök gelişimi için gereklidir.

Potasyum (K) : Sıcaklık değişimlerine, kuruluğa ve hastalıklara karşı direnci arttırır.

Magnezyum (Mg) : Renk oluşumuna katkıda bulunur.

 

GÜBRELEME

Çim bitkisi diğer tüm bitkiler gibi büyümesi için gereken enerjiyi temel besin maddelerinden alır. Bu maddelerin kaynağı topraktaki çeşitli elementler, oksijen, su karbondioksit ve güneş ışınıdır.  Bitki bu elementleri toprakta uygulanan gübrelerden, organik maddelerden ve az miktarda da havadan elde eder. Çim, biçime sırasındaki operasyonda veya aşınma, yırtılma gibi işlemelerle yada aşırı sıcak veya soğuk hava şartları altında, bir hastalık oluşumu sırasında stress altında olur. Bu gibi durumlarda kök sistemi bunlara karşı koymak ve kendini yenilmek amacıyla enerji kazanmak için toprakta bitki besin maddelerini arar.

Uygulanacak gübrenin şeklini zamanını süresini ve miktarını tayin edebilmek için, toprakta mevcut elementlerin miktarının ve çeşitlerinin uygulanan gübredeki elementleri ile uyumunun sağlanması gerekir. Bunun yanında toprağın fiziksel özellikleri, sulama şekli toprak sıcaklığı (genel olarak toprak sıcaklığı 6° C düşük olmamalı) dikkat edilmelidir.

Ne zaman uygulanmalı

Şu bir gerçek ki – bitkiye büyümesi için mutlaka gübre takviyesi yapılması gerekmez. Çim uygun ortamı bulduğu her yerde kendi kendine gelişir. Çevremizde, doğada bunun örneklerini rahatlıkla bulabiliriz.

Bunun yanında aşağıdaki belirtilen senaryolarla karşılaşıldığında veya bunların bir veya birkaçı söz konusu olduğunda çim alanın beslenmesi için gübreleme yapmak gerekir.

 İnce yapılı, yoğun, homojen güzel görünümlü bir çim isteniyorsa

 Sürekli ve düzenli biçim yapılarak biçilen çimleri toplanıyorsa

Yoğun aşınma ve yıpranma söz konusu ise

Kum gibi doğal drenaj şartlarında çok ince yapılı çim elde edilmek istenmesi halinde

                Çimin her mevsim ve şartlarda rengini koruması isteniyorsa

                Çim alandaki hasarlı bölgelerin hızlı gelişerek boşlukları kapatabilmesi gerekiyorsa

Çimin hızlı ve süratli yapılanmasını sağlanması için Bazı türlerin gelişmesini, bazılarının ise gelişmesinin engellenmesi gerekiyorsa

Gübre ne yapar

BİTKİ BESİN ELEMENTLERİ

Bitkinin büyümesi ve gelişmesi için, on altı kimyasal elementin önemli olduğu bilinmektedir. On altı kimyasal element iki gruba ayrılır: non-mineraller ve mineraller.

Non mineral besin elementleri

Non mineral besin elementleri, hidrojen (H) ,oksijen (O) ce karbondur ( C )

Bitkiler karbon, hidrojen ve oksijenli hava ve sudan aldığından, bunların kullanım miktarlarını kontrol etmek oldukça zordur.

Mineral besin elementleri

Topraktan gelen 13 besin elementi suda çözünerek bitki kökleri tarafından emilir.

Bunlar, toprak da her zaman bitkinin sağlıklı büyümesini sağlayacak miktarda bulunmazlar. Bu nedenle, toprak da ki bitki besin elementlerini tamamlamak için gübre kullanılır.

Mineral besin elementleri ikiye ayrılır

Makro besin elementleri ve mikro besin elementleri

Makro besin elementleri

Makro besin elementleri de kendi içinde iki gruba ayrılır;

Esas elementler ve ikincil elementler:

Esas elementler azot ( N ) , fosfor ( P ) ve Potasyum ( K )

Bu üç esas element, bitkinin gelişimi için çok miktarlarda kullanıldığından genellikle toprakta yeterli miktarda mevcut değildir.

İkincil elementler kalsiyum (Ca), magnezyum ( Mg ) ve kükürtdür ( S ) . Bu elementlerden ise toprak da genellikle yeterli miktarda vardır. Ayrıca toprağa kireç uygulaması ile bol miktarda kalsiyum ve Magnezyum ilave edilebilir. Kükürt ise bol miktarda toprakta çözünen organik malzeme yoluyla temin edilir.

Micro besin elementleri

Mikro elementler bitki tarafından çok az (mikro) düzeylerde ihtiyaç duyulan elementlerdir. Mikro-elementler bazen iz elementler olarak da adlandırılır. Mikro elementler boron ( B) , bakır ( Cu ) , mangan (Mn ), molibden ( Mo) , demir ( Fe) , klor ( Cl ) ve çinkodur ( Zn ).

Toprak

Genellikle birçok bitki, topraktan besin elementlerinin emilimi ile büyürler. Toprak da, yerine göre kum, kil, alüvyon ve organik malzemeden oluşur. Toprağın yapısı ve pH düzeyi bitki için gerekli besin elementleri miktarını belirler.

Toprak yapısı

Toprak yapısı, besin elementlerinin ve suyun toprak da hangi oranda muhafaza edilebildiğini gösterir. Killi ve organik topraklar, besin elementlerini ve suyu kumlu toprağa göre daha çok tutarlar. Su kumlu topraktan geçerken besin elementlerini de taşır. Buna yıkanma, süzme işlemi de denir. Yıkanma işlemi sırasında giden elementler bitki tarafından kullanılamaz.

İdeal bir toprak yapısı uygun oranlarda kum, kil, alüvyon ve organik maddeden oluşur. Bazı bölgelerde besin elementleri toprak da mevcut iken bazı bölgelerde ise hiç yoktur. Bu durumda, kireç ve gübre ilavesiyle bu eksiklik giderilir.

Toprak Ph değeri  (toprağın baz veya asidik olmasını gösterir)

Toprak pH değeri, toprak da bitki besin elementlerinin varlığını gösteren önemli bir ölçüdür.

Makro elementler düşük pHlı topraklarda daha az bulunur

Mikro elementler yüksek pH lı topraklarda daha az bulunur.

Ph yükseltmek, toprağı düşük asidik özelliğe çekmek için kireç ilave edilir. Bu yolla bitkinin magnezyum ve kalsiyum ihtiyacı da giderilir. Kireç ilavesi toprak pH değerini 6.0-6.5 gibi istenilen düzeye çıkarır.

Bu Ph değerlerinde, besin elementleri bitki için daha hazır halde bulunur, ayrıca toprak da bakteri hareketi de artar. Bakteriler, azot ve kükürtü bitkinin kullanacağı forma sokar.

Toprak analizi, bitki besin elementlerinin varlığının tespiti ve hangi gübreden ne kadar kullanılacağını göstermeye yardım edecek en iyi yöntemdir.

Makro besin elementleri

Azot ( N )

Azot bütün yaşayan hücrelerin bir bölümüdür, ayrıca proteinler enzimler ve enerji transferi için gerekli metabolik süreçleri önemli bir parçasıdır.

Azot bitkilerde fotosentezden sorumlu bitkinin yeşil pigmentleri olan klorofillerin bir parçasıdır.

Azot bitki büyümesinde ve yaprağın renk ve kalitesinde etkilidir

Azot genellikle gübre uygulaması ve havadan (bitki atmosferdeki azotu yağmur yoluyla az miktarda

alabilir) gelir.

Fosfor ( P )

Fosfor da azot gibi fotosentez olayının esas parçalarındandır.

Yağ, şeker, nişasta oluşumuna sebep olur.

Güneş enerjisinin kimyasal enerjiye dönüşerek düzgün bitki gelişimi ve stresse duyarlılık   

sağlar.

 Hızlı büyümeye etki eder.

Kök gelişimi ve çiçeklenmeyi sağlar.

Fosfor genellikle gübreden gelir.

Potasyum ( K )

Potas, azot gibi diğer besin elementlerinin arasında bitki tarafından en çok emilimi yapılan elementdir.

Protein oluşumu, fotosentez ve hastalıklara direnci geliştirir.

Potası, bitkiler topraktan gübreden ve organik malzemeden temin edebilir.

Kalsiyum ( Ca )

Kalsiyum, bitkinin, besin elementlerinin bitki içinde taşınmasına etkiler ve kuvvetli hücre duvarı oluşumunda etkilidir. Ayrıca organik asitlerin ve alkali tuzların bitkiye yapacağı etkileri azaltır.

                Kalsiyum kaynakları dolomit, jips ve superfosfatdır.

Magnezyum ( Mg )

Magnezyum tüm yeşil bitkilerde klorofilin bir parçası olup fotosentez için gereklidir. Ayrıca  büyüme, için gerekli olan birçok enzimleri hareket geçirir.

                Toprak mineralleri, organik malzemeler, gübreler bitki için magnezyum kaynaklarıdır.

Kükürt ( S )

                Protein oluşumu için gereklidir.

                Enzimlerin ve vitaminlerin oluşumu ve hareketini düzenler.

                 Klorofil oluşumunu destekler.

                 Kök büyümesini geliştirir.

                Bitki büyümesini ve soğuk şartlara direnci sağlar.

                 Yağmur suyu ile toprağa karışabilir. Ayrıca gübreleme yoluyla temin edilir.

Mikro besin elementleri

Boron  ( B )

                Besin elementlerinin kullanımını düzenler

                Şeker ve karbonhidrat oluşumunu destekler

                Tohum ve meyve oluşumunu destekler

                 Boraks ve organik malzeme boron kaynaklarıdır

Bakır  ( Cu )

                Büyümeye yardım eder

                Proteinlerin kullanımını ve kök metabolizmasını destekler

Klor  ( Cl )

                Bitki metabolizmasına yardım eder

                 Klor toprakta bulunur

Demir ( Fe )

                 Klorofil oluşumunda önemlidir                                                                                                             

Toprak ,demirsulfat ve gübreler demir kaynaklarıdır                                                       

Mangan ( Mn )

                Karbonhidratların çözülmesinde ve enzim sistemlerine katkısı vardır. 

                Toprak da yeterli miktarda bulunur.

Molibden ( Mo )

                Azot kullanımına yardım eder

                Toprakta bulunur.

Çinko  ( Zn )

                Karbonhidrat transformasyonu için gereklidir

                Şeker tüketimini düzenler

                Bitki büyümesini sağlayan enzim sisteminin bir parçasıdır.

                 Çinko kaynakları toprak, çinko oksit-sulfat ve gübredir

Önemli notlar:

 Yeşil alanların bakımında en önemli madde azottur.

 Organik gübrelerin uygulama miktarı 1m2/0.2kg oranını geçmemelidir. Bu miktar çimin zayıflığına ve toprak Ph sına göre değişebilir (ideal ph 6-7 arası)

En uygun gübreleme zamanları:

Erken sonbahar------(Eylül)

Erken kış  -------------(Kasım başı)

Erken bahar-----------(Mart Nisan)

Geç bahar-------------(Mayıs)

Gübreleme toprak ısısının en düşük olduğu, sabah veya akşam üstü yapılmalıdır                  

Gübre uygulaması ıslak çimle yapılmamalıdır.

Gübre uygulamasından sonar, gübrenin direk toprağa geçmesi için bol sulamak gerekir.

Gübreleme, havalandırma işleminden hemen sonra yapılırsa, besin maddelerinin kök tarafından daha etkili şekilde alınmasını sağlanır.

NE ZAMAN HANGİ ÇİM GÜBRESİ ?

Besin maddelerinin tüketimleri mevsimlere göre farklılık göstermektedir. Bahar aylarında gelişimin hızlı olduğu dönemlerde Azot tüketimi fazla olurken, yeni ekimlerde hızlı kök gelişimi için yüksek oranda Fosfor gereksinimi vardır. Ayrıca yaz sıcaklarında ve soğuk kış aylarında Potasyum tüketimi ön plana çıkmaktadır.

Uzun yıllar yapılan araştırmalar sonucunda çim alan ihtiyaçları tespit edilerek her tür çim alana ve her mevsime uygun çözüm üreten yavaş ve kontrollü salınma teknolojisine sahip gübreler geliştirilerek kullanıma sunulmuştur

Çim için gerekli olan bu besin maddeleri mevsimsel tüketime göre ihtiyaçların belirlenmesiyle birlikte scotts kaplama teknolojisiyle sizlere sunulmaktadır.

İLKBAHAR

Gelişimin en hızlı olduğu dönemde çim alanda yeşil aksam gelişimini destekleyen yüksek azotlu gübreler kullanılmalıdır

Kaplamalı Salınımlı Gübreler 26 + 05 + 11 (2-3 AYLIK)

Kaplamalı Salınımlı Gübreler 28 + 05 + 05 ( 5-6 AYLIK)

 

YENİ ÇİM EKİMİNDE

Çim alan oluşturulurken en önemli bitki besin maddesi kök gelişimi için Fosfor ön plana çıkar. Diğer elementlerde gereklidir ama en çok gerekli olan fosfordur.

Kaplamalı Salınımlı Gübreler  18 + 22 + 05

GEÇ İLKBAHAR VE YAZ

Bu dönemlerde azot tüketiminin yanı sıra potasyum tüketimi ön plana çıkmaktadır.

Kaplamalı Salınımlı Gübreler  16 + 08 + 16 (2-3 AYLIK)

Kaplamalı Salınımlı Gübreler  26 + 05 + 11 (2-3 AYLIK)

SONBAHAR VE KIŞ ÖNCESİ

Soğuk havalara karşı dayanımı arttırmak için potasyum ön plana çıkar.

Kaplamalı Salınımlı Gübreler  16 + 06 + 25 (2-3 AYLIK)

                                                 GÜBRELEME İLE İLGİLİ SIKÇA SORULAN SORULAR
   
1.    Neden çimler Azot (N), Fosfor (P) ve Potasyum (K)’a ihtiyaç duyar?
Çim alanların yaprak sağlığı ve koyu yeşil rengi Azot ile sağlanır. Fosfor kök sisteminin gelişimi sırasında gereklidir. Potasyum ise bitkinin besin almasına yardımcı olur ve hastalıklara dayanımını arttırır.

2.    Ne zaman gübreleme yapılmalıdır?
Gübreleme zamanı hava durumuna, çim tipine ve sulama kapasitesine göre değişiklik gösterir. Çimler ilkbaharın başında ve sonbaharın sonunda gübrelenmelidir. Eğer havalar çok sıcak değilse ve yeteri kadar su varsa sezon ortasında da gübreleme faydalıdır.


3.    Yılda ne kadar saf Azot kullanılmalıdır?
100 metrekare çim alana yılda 4 ila 6 kg arasında saf Azot atılmalıdır.

4.    Gübreleme sırasında dikkat edilmesi gereken nelerdir?
Önerilen gübre miktarının dışına çıkmamak dikkat edilmesi gereken ilk husustur. Gübrenin homojen bir şekilde alana yayılması sağlamalıdır. Aksi takdirde çim alanınızda renk farklılıkları oluşacaktır. Bunun için elle uygulama yerine gübre saçıcı aletler ile uygulama yapmak en sağlıklısı olacaktır. Bu aletleri yapı marketlerden veya bahçe araç gereci satan dükkânlardan rahatça temin edebilirsiniz. Son olarak gübrenin bitkiye nüfuz etmesi için gübre uygulamasından sonra sulama yapılmasına dikkat edilmelidir.

5.    Gübre yanığı nasıl meydana gelir?
Gübre yanığı genel olarak fazla miktarda gübre kullanıldığında ve/ya sıcak havalarda uygulama yapıldığında rastlanan bir şeydir. İçerisinde yüksek tuz konsantresi bulunan gübre granülleri çimin üzerinde kaldığında bitkinin suyunu emer ve bitki hücresindeki su kaybından dolayı ölür.

6.    Gübrenin çimi yakmasını engellemek için ne yapılması gerekir?
i.      Gübre paketinin üzerinde önerilen dozajlara uyulması gerekir
ii.     Gübrenin eşit olarak dağılmasına dikkat edilmelidir.
iii.    Uygulama sırasında aynı yere çok miktarda dökülmemesine özen gösterilmelidir.
iv.    Bitki kuru iken uygulama yapılmalıdır.
v.     Uygulamadan hemen sonra sulanmalıdır. Hatta mümkünse yağmurdan önce gübreleme  yapılmalıdır.

7.    Çim alanımda açık yeşil bir renk hakim. Yaprakların rengini koyulaştırabilir miyim?
Bunun için suda çözünürlülüğü yüksek bir gübre kullanmalısınız. Amonyum nitrat ya da üre formundaki Azotları metrekareye 25 gr gelecek şekilde kullanabilirsiniz. Bu gübreleri kullandıktan 5-7 gün sonra bahçenizin daha koyu yeşil rengi aldığını görürsünüz.

8.    Yeteri kadar gübreleme yaptım ama çim alanım hala sarı. Neden?
Çim alanınızdaki sarılık demir eksikliğinden kaynaklanabilir. Önce küçük bir alanda demir sülfat uygulayın. Eğer yeşermeye başlarsa tüm alanda metrekareye 25 gr gelecek şekilde kullanabilirsiniz.

9.    Toprak tipinin gübreleme sıklığı ile ilgisi var mı?
Toprağınız killi bir topraksa gübrenin su ile akıp gitmesi daha çok zaman alır. Kumlu topraklar daha kısa süre gübreyi tutarlar. Bu yüzden kumlu topraklar killi topraklardan daha sık gübrelenir.

10.    Çim alanımı oluştururken özel bir gübre kullanmalı mıyım?
Yeni ekilen çim alanlarda Azot miktarı düşük, Fosfor ve Potasyum oranı yüksek gübreler kullanılmalıdır. İlk gelişme döneminde bitkiler Azota ihtiyaç duymazlar. Kök yapısı güçlü bir çim için Fosfor ve Potasyum kullanmalısınız.

kaynak:

Ulusoy Tohumculuk

Çağlayan tarım