ÇİM HASTALIK VE ZARARLILARI İLE MÜCADELE

 
 
 

ÇİM ALAN HASTALIKLARI

- DAMPING OFF( DİP ÇÜRÜMESİ):
http://ulusoyseed.com.tr/resimler/cim_curumesi.jpg

Problem:
Sonbahar ve Erken İlkbahar ekimleri dışında özellikle sıcak havalarda yapılan ekimlerde rastlanır. Hastalıklı alanda sabah erken saatlerde çim üzerinde çiy varken yaprakların üzeri beyaz ağımsı bir tabaka ile kaplıdır. Sıcak hava ve nem yüzünden çimlenen fideler yuvarlak ya da belirgin olmayan lekeler şeklinde solar ve ölür.
Teşhis:
Hastalığa Pythium, Rhizoctonia ve Fusarium cinsi mantarlar neden olur. Sıcak havalarda ekilen çim alanlarda nemin de etkisiyle toprakta var olan mantar, tohumlara ve filizlenen çimlere saldırır. Yüksek sıcaklık, rutubet, göllendirme, fazla gübre ve çok tohum hastalığı tetikler.
Çözüm:
Uygun miktarda tohum kullanarak, tohum yatağını düzgün hazırlayarak, bitkinin gelişmesine uygun ortam hazırlayarak mantarın gelişmesi engellenmelidir. Hastalık görüldüğünde özellikle gece sulaması kesilmeli ve Benomyl, Chlorothalonil içeren fungusitler ile ilaçlanmalıdır. İlaçlama birer hafta arayla en az üç kere tekrarlanmalıdır.

- DOLLAR SPOT:
http://ulusoyseed.com.tr/resimler/dollar_spot.jpg

Problem:
Mayıs-Haziran, Eylül-Ekim aylarında hava ılık ve nemliyken çim alanda kahverengi-saman renkli yaklaşık 15 cm çapında dairesel lekeler meydana gelir. Küçük ölü bölgeler düzensiz bir şekilde yaprağın eni kadar açık kahverengi lekeler ortaya çıkarır.
Teşhis:
Selerotiniahomeocarpa isimli fungus neden olur.
Çözüm:
Chlorothalonil bileşimli ilaç ilk görüldüğünde 7-10 gün arayla 2 kez uygulanır. Çim kuru tutulmalı , haftada 1-2 defa su verilmelidir.

 

-FUSARIUM PATCH (PEMBE KAR KÜFÜ):
http://ulusoyseed.com.tr/resimler/pembe_kar_kufu.jpg

Problem:
5-30 cm çapında, kenarları pembemsi renkte olan soluk sarı bölgeler oluşur. Kış sonu – erken ilkbaharda görülür. Çim yaprakları zayıf ve birbirine yapışıktır. Beyaz ve pamuksu doku yaprakları kaplar.
Teşhis:
Bu çim hastalığına Fusariumnivale adlı fungus neden olur. Kardan, yağmurdan yada zayıf drenajdan dolayı toprağın sürekli nemli kaldığı kış yada bahar aylarında görülür. Sıcaklığın 15 0C’nin üzerine çıkmadığı havalarda yada yoğun kar yağdığında görülür. Genelde kar altında yada kar erirken gelişmesini sürdürür. Daha çok yaprakları etkiler. Ancak fazla gelişirse bitkiyi öldürebilir.
Çözüm:
Erken İlkbaharda hastalık görülür görülmez Benomyl veya Methylthophnate içerikli fungusit uygulanır. 10-14 gün sonra tekrar uygulanır. Sıcaklığın 15 0C’nin altında olduğu nemli havalarda tekrar ilaçlama yapılır. Fusariumu zayıflatmak için sonbaharda fazla azotlu gübrelemeden kaçınılmalıdır.

 

- BROWN PATCH (KAHVERENGİ YAMA HASTALIĞI):
http://ulusoyseed.com.tr/resimler/kahverengi_yama.jpg

Problem:
Kahverengi yama hastalığı 25-30 0C sıcaklıkta, yüksek nemde 30 cm çapında ölü çimlerden oluşmuş dairesel lekeler meydana getirir. Kahverenkli alanlar bazen puslu koyu mor halkalarla çevrilmiş olabilir. Sabah erken saatlerde çiy kurumadan önce yaprakların üzeri beyaz bir tabakayla kaplanır.
Teşhis:
Rhizoctoniasolani isimli fungus neden olur. Nemli, sıcak bölgelerde tüm çim bitkilerini etkileyen bir hastalıktır. Fazla azotlu gübre uygulanmış bitkiler daha hassastır.
Çözüm:
Chlorothalonil bileşimli ilaç uygulanır. 7-10 gün arayla 3 veya daha fazla uygulama yapılır. Sıcak ve nemli hava koşulları devam ederse ilaçlama sürdürülür. Çim alan mümkün olduğunca kuru bırakılmalıdır.

 

- PYTHIUM BLIGHT (ÇÖKERTEN):
http://ulusoyseed.com.tr/resimler/cokerten.jpg

Problem:
Nisandan ekim ayına kadar sıcak dönemlerde yapraklar yatar ve açık kahverenkli düzensiz lekeler meydana gelir. Üstünde yüründüğünde yapraklar yatar. Çim Bazen 24 saat içinde ölür.
Teşhis:
Pythium türleri (fungus) neden olur. 30 0C’nin üstündeki sıcaklardan etkilenmiş bitkilere saldırır. Kötü drenaj ve ağır nemden dolayı meydana gelir.

Çözüm:
Görüldüğünde Chloroneb bileşimli fungusit uygulanır. Etki kaybolana kadar her 3 ila 10 gün arasında bir uygulama yapılmalıdır. Ciddi şekilde etkilenmiş çim tekrar düzelmeyebilir. Yeniden ekim yapılmalıdır.

 

- RUST (PAS):
http://ulusoyseed.com.tr/resimler/rust_pas.jpg

Problem:
Çimde açık yeşil-sarı renk görülür. Portakal rengi toz yaprakları kaplar ve parmaklara, ayakkabılara, giysilere bulaşır. Tozun altındaki kırmızımsı kahverengi yara sürterek çıkmaz.
Teşhis:
Hastalık etmeni Puccinia türleridir. Poa ve Lolium türlerinde daha sık görülür. Nemli havada 20-25 0C sıcaklık en aktif olduğu dönemdir. Ilıman bölgelerde tüm kış etkili etkili olabilir. Ağır çiy gelişimi hızlandırır. Azot ve nem eksikliği çeken ve alçak biçilen bitkiler hastalığa daha kolay yakalanır. Pas gölgede daha şiddetli görülür. Rüzgarla kolayca yayılır.
Çözüm:
Pas hastalığının gelişme hızı çimin büyüme hızından daha düşüktür. Azotlu gübre verip büyümeyi hızlandırmalıyız. Sık biçim yapmalıyız. Hastalık yayılmışsa tebuconazole bileşimli ilaç uygulanır.

 

- KÖPEK DIŞKISI LEKELERİ:
http://ulusoyseed.com.tr/resimler/kopek_diski_lekeleri.jpg

Problem:
20-25 cm çapında kahverengi dairesel lekeler oluşur. Dairelerin etrafı yeşil bir halkayla çevrili olabilir. Bazen koyu yeşil fakat ölü olmayan dairesel lekelerde görülebilir. Yapraklarda leke görülmez ve bitki yatmaz.
Teşhis:
Dışkıdaki tuzlar renk değişiminden ölüme kadar değişen seviyelerde zarara yol açabilir. Dışkıdaki azot daireyi çevreleyen halkanın çabuk büyümesine ve koyu renk almasına yol açar.
Çözüm:
Etkilenen alanı bolca sulayarak ürenin etkisi giderilebilir. Bu geçici bir çözümdür. Zamanla halkayı çevreleyen çimler bu alanı dolduracaktır. Köpekler çim alandan uzak tutulmalıdır.

 

- KİMYASAL MADDE VEYA GÜBRE YANIĞI:
http://ulusoyseed.com.tr/resimler/gubre_yanigi.jpg

Problem:
Düzensiz aralıklarla ve şekillerde çimler sararır. Sarılığı çevreleyen çimler koyu yeşil sararan alanlar yayılma göstermiyor. Gübrelemeden veya ilaçlamadan 3-5 gün sonra ortaya çıkıyor.
Teşhis:
Kimyasal ilaçlar, gübreler, gaz gibi maddeler uygun olmayan şekilde kullanıldığında yada döküldüğünde çim yanar. Yapraklar kurur ve ölebilir.
Çözüm:
Dökülen maddenin toplanmasıyla hasar azaltılabilir. Hemen ardından bolca sulanarak kimyasal maddenin yıkanması sağlanır. Dökülen madde suda çözünen cinstense normalin 3-5 katı fazla su verilmelidir. Değilse (gaz, benzin, yağlı ilaç gibi) alanı deterjanlı suyla göllendirin. Gübreleme yapraklar kuruyken yapılmalı ardından hemen sulanmalıdır.

 

- FUSARIUM BLIGHT:
http://ulusoyseed.com.tr/resimler/fusarium.jpg

Problem:
Haziran ağustos aylarında parça parça alanlarda çimler açık yeşile sonradan da saman rengine dönüyor. Çok basılan yerlerde renk değişimi daha hızlı oluyor. Lekeler yuvarlak hilal şeklinde ya da uzunca lekeler halinde birkaç cm’den 30-40 cm’e kadar olabilir. Genellikle lekelerin ortası yeşil kalır. Bu da bir göz şeklini andırır. Ölü yaprakların altı -dibi kahverengi yada siyaha dönüşür.
Teşhis:

Bu hastalık 25-30 0C’de yaşayan fusarium türleri dahil çeşitli mantari organizmalar tarafından ortaya çıkar. Öncelikle agrostis ve poa türlerini etkiler. Çok kuru alanlar, sıcak rüzgarlara maruz kalan yerler, pH’sı6.0’dan düşük olan alanlar daha çabuk etkilenir. Serin sonbahar havasıyla yeni çimler ölenlerin yerini alır. Fakat sonraki yıl hastalık tekrar ortaya çıkabilir.
Çözüm:

Öncelikle ölü çimler tırmıkla temizlenir. Dayanıklı çeşitlerle tekrar ekim yapılır. % 15 ya da fazla Lolium ve % 85 veya daha az poapratensis kullanılması hastalığı büyük ölçüde engeller. Bir sonraki yıl hastalık ortaya çıkmadan mayıs ayı sonlarında benomyl ya da iprodione içeren ilaç kullanılır. Uygulama 10-14 gün arayla 2 kere yapılmalıdır. İlaçlamadan 1 gün önce ve ilaçtan hemen sonra sulama yapılmalıdır. Hastalığın tamamen kontrolu çok zordur.

-YABANİ OT KONTROLÜ:
http://ulusoyseed.com.tr/resimler/yabanci_ot_kontrol.jpg

yabani ot ile elle mücadele pratikte faydalı olmaz çok zaman alır. kalan kök parçacıklarından yeniden çoğalır, bu nedenle 2.4 d-amin ile ilaçlanması gerekir.

 


http://www.greenfield.de/media/images/schnee.jpg

Pembe Kar Küfü Microdochiumnivale
(eski adı: Fusariumnivale)

Önemi:

En yaygın ve çok zararlı bir çim hastalığıdır.

Dönemi:

Her mevsim, olumsuz koşullarda, çoğunlukla ilkbahar ve sonbaharda.

Belirtiler:

Önce küçük, koyu kahverengi veya turuncu renkli yuvarlak noktalar oluşur. Bunların sayısı ve büyüklüğü hızla artar. Ölen çimlerin olduğu yerlerde lekeler meydana gelir. Hastalanan çimler ıslak ve sümüksü bir görünüm kazanabilir. Lekelerin çoğu zaman koyu kahverengi halkaları vardır. Ortaları daha açık renklidir. Mantarın miseli (beyaz ilâ pembe) kimi zaman lekelerin kenarlarında görünür haldedir. Ölen yapraklar çoğu zaman birbirlerine yapışırlar.

Nerede?:

Çok ince ve sık, kısmen yoğun olarak bakımı yapılan çimenliklerde, tüm çim türlerinde, kısmen de türe bağlıdır.

Sebepler:

Nemli iklim koşulları ve nemli yüzeyler, aşırı yüksek azotlama, özellikle de sonbaharda, aşırı miktarlarda üst düzenleme, ama aynı zamanda alkali içeren koşullar hastalığı teşvik ediyor.

Önleyici Uygulamalar:

Ağaçların, çalılıkların, çit ve duvarların çimenliğin hemen yanı başına yerleştirilmemesiyle hava sirkülasyonunun arttırılması ya da drenaj yapılması vasıtasıyla, kalıcı yüzey neminin azaltılmasına yönelik önlemler. Havalandırma ve kumlama, suyu tutan keçeleşmiş çimleri giderme, suni yağmurlamayı kısıtlama, azot ve kireci, hastalığın yayılmasına müsait olan dönemlerde vermeme. Bitki kalıntılarını daima toplayıp alma.

_____________________________________________________________

http://www.greenfield.de/media/images/rotspitz.jpg

Kırmızı Uçluluk
Laetisariafuciformis
(eski adı: Corticiumfuciformis)

Önemi:

Çok yaygın. Yoğun bulaşma halinde çimler tamamen ölebilir. Hasta çimler genelde tekrar iyileşir.

Dönemi:

Yaz ve sonbaharda, yumuşak iklim koşullarında ve kışın da.

Belirtiler:

 

Çimde leke biçimli, çoğu zaman pembe veya kırmızımsı özürlenmeler oluşur. Bunlara, hasta çimlerde yer alan iğne benzeri mantar hücreleri neden olur. Bu hücreler 25 mm boya ulaşabilir ve çoğunlukla dallıdır. Lekelerin kesin sınırları yoktur. çapları 20-50 mm ilâ 350 mm arasında değişir. Hastalık hafif seyrettiğinde çimlerin sadece uçları ölür.

Nerede?:

Tüm çim türlerinde görülebilir. İngiliz çimi ve kırmızı yumak en sık hastalanan türlerdir. Özellikle de yavaş gelişen, yoğun bakım gerektiren yetiştirmelik türler etkilenmektedir.

Sebepler:

Yetersiz besin maddesi temini. Özellikle yetersiz azot temini. Daha dayanıklı yetiştirmelik türlerin seçimi.

Önleyici Uygulamalar:

Azotla gübreleme yaz aylarında da yeterli nemle birlikte yapılmalıdır. Böylece büyüme teşvik edilir. Ancak aşırı azot verilmemelidir, yoksa pembe kar küfü hastalığı yayılabilir.

_____________________________________________________________

http://www.greenfield.de/media/images/dollar.jpg

Yaprak Lekesi
Sclerotiniahomoeocarpa

Önemi:

Belirli bölgelerde, özellikle yoğun bakım yapılan çim tiplerinde. Bunun dışında fazla görülmez

Dönemi:

Yaz ve sonbaharda. Küçük, yuvarlak lekeler oluşur (çapları yaklaşık 50 mm). Lekelerin kenarları nettir. Lekelerin içindeki çimler genelde ölür, kuru ve saman renginde olur. Yoğun bulaşmada münferit lekeler büyük zarar bölgeleri haline gelebilir. Kırmızı uçlulukla birlikte de görülebilir.

Nerede?:

Tüm çim türlerinde görülebilir. İngiliz çimi ve kırmızı yumak en sık hastalanan türlerdir. Özellikle yavaş gelişen, yoğun bakım gerektiren,yetiştirmelik türler etkilenmektedir.

Sebepler:

Dayanıksız çim türlerinin ve cinslerinin varlığı, besin maddeleri ve özellikle azot eksikliği, hastalığı teşvik eder.

Önleyici Uygulamalar:

Narin kırmızı yumağın dayanıklı türlerinin kullanılmalı ve azotlu dengeli besin maddesi temin edilmelidir.

_____________________________________________________________

http://www.greenfield.de/media/images/blattfl.jpg

Çizgili Yaprak lekesi
Helminthosporiumvagans

Önemi:

Çok yaygındır. Ancak nadiren önemli zararlara yol açar.

Dönemi:

Her mevsim görülebilir.

Belirtiler:

Çimlerde, renk ve büyüklükleri değişiklik arz edebilen, ama çoğunlukla kahverengi, siyah, zeytin yeşili veya pembe olabilen lekeler vardır.

Nerede?:

Tüm çim ve ot türlerinde.

Sebepler:

Blattfleckenbreitensichbesondersunterwarm-humidenBedingungenaus, gestreßtePflanzenoder altes Gewebewerden am leichtestenbefallen.

Önleyici Uygulamalar:

Özellikle sıcak ve nemli koşullarda yayılırlar. En kolay olarak problemli bitkiler veya eski dokular hastalanır.

_____________________________________________________________

http://www.greenfield.de/media/images/schwarzb.jpg

Yumuşak Çürüklük
Ophiobolusgraminis

Önemi:

Çok yaygın bir hastalık değildir. Ancak elverişsiz şartlar altında ağır zararlara yol açabilir.

Dönemi:

Yaz veya sonbaharda. Ancak hastalıklı alanlar yıl boyu varlıklarını koruyabilirler.

Belirtiler:

Sarımtırak veya turuncu renkli çimlerden meydana gelen, 0,1-1,0 metre çaplı halkalar oluşur. Bunları, yaklaşık 0,1 metre çaplı, ölü çimlerden oluşan bir halka izler. Mantar köklere bulaşır ve böylece renk değişimine neden olur. Halkanın içinde, sadece hastalığa dayanıklı türler ve ayrık otları canlı kalır.

Nerede?:

Her çim tipine musallat olabilir. Özellikle de narin tavusotunun egemen olduğu bölgelere.

Sebepler:

Nemli yüzeyler ve alkalilipH değerleri hastalığı güçlendirir. Örneğin yaş, çimenli yollarda asitli toprak kireçlendiğinde bu hastalık ortaya çıkar. Ancak yeni tesislerde de görülür: Toprak zararlılardan arındırılmışsa veya bitkilerin yetişecek olduğu örtü kum veya lav gibi yabancı unsurlardan yapılandırılmışsa (burada ters yönde etki eden mantarların yokluğu etkin olmaktadır).

Önleyici Uygulamalar:

Hastalık yerleştiğinde, onu kontrol etmek zordur. Optimum bakımla önleyici uygulamaların gerçekleştirilmesi daha iyidir. Nem, iyi işleyen bir drenaj sistemiyle önlenebilir. Kireçleme gerekmediğinde, çimlerin bakımı ideal demektir. Gerekiyorsa da, bu işlem sonbaharda yapılmalıdır. İlkbaharda, akabinde asitli etkisi olan bir gübre, örneğin amonyum sülfat güherçilesi verilir. Topraktaki reaksiyon, üst düzenlemeye yönelik alkalili kumların kullanılmasıyla ve doğal olarak yüksek bir kireç muhteviyatı olan yağmurlama suyuyla da güçlendirilebilir. Bu etkenler bakım önlemlerinde dikkate alınmalıdır.

_____________________________________________________________


Cadı Halkası Tip 1
Marasmiusoreadas

Önemi:

Nispeten sık bir şekilde çimenli yollarda ve benzeri alanlarda görülür. Burada büyük zarara yol açabilirler. Golf alanlarında, golf çimlerinde ve golf alanlarındaki ilk vuruş bölgelerinde daha nadir görülürler.

Dönemi:

Halkalar birkaç yıl boyunca varlıklarını koruyabilirler. Ama belirtilerin en belirgin olduğu dönem, yaz mevsiminin kurak iklimidir. 

Belirtiler:

Birinci tip cadı halkaları çimleri öldürür ya da ağır hasara uğratırlar. İki tane halka mevcuttur. Bunlar kavis şeklinde ya da daireseldir. Güçlü, koyu yeşil renkli çimlerden meydana gelirler. Bu halkaların arasında ölü çimlerin oluşturduğu cansız bir halka meydana gelir. Mantar toprakta aşırı derecede susuzluğa yol açar. Bu da çimlerin kurumasına sebep olur. Halkanın alt tarafında sık ve beyazımsı bir misel örgüsü vardır. Kokusu tipik küflüdür. Küçük, sarımtırak kahverengi mantarlarsa, yaz ve sonbahar arasında dış halkada görülebilir.

Nerede?:

Her çim türünde.

Sebepler:

Koşullar henüz tam olarak araştırılmadı. Ancak yüzey ıslaklığı önemli olabilir. Cadı halkaları her toprak tipi üzerinde görülebilmektedir. Fakat en belirgin oldukları yerler, hafif ve kumlu topraklardır.

Önleyici Uygulamalar:

Tam olarak kurtulmak çok zor bir mücadele gerektiriyor. Çoğu zaman sadece hastalığın genişlemesi önlenebiliyor. Halkalar nadiren, taş kenarlıklar veya etrafları çevrili süs tarhları gibi toprağı sınırlayan engellerin ötesine geçebiliyor. Hastalıklı bölgelerin kazınması da çoğu zaman başarılı oluyor. Böylece halkalı alana ters yönde etki eden mantarlar girebiliyor. Bunlar hastalığın daha fazla yayılmasını önlüyor. Hastalıklı toprağın alınıp atılması da çok etkili, ama külfetli bir çözüm olarak karşımıza çıkıyor. Mantarlara karşı kimyasal maddeler kullanılmadan önce, öncelikle suyun nüfuzunu önleyen tabakanın havalandırma yoluyla ve aktif maddeler kullanılarak yumuşatılmalıdır.

_____________________________________________________________

http://www.greenfield.de/media/images/typ1.jpg

Cadı Halkası Tip 2
Sclerodermassp.

Önemi:

Genelde çok ince çimenlik alanlarda (süs çimenliklerinde, golf çimlerinde) görülür. Ancak nadiren ağır zararlara yol açar.

Dönemi:

Belirtiler daha ziyade yaz ve sonbahar mevsimlerinde belirgindir. Ancak mantarlar yıl boyunca varlıklarını korur.

Belirtiler:

Halkalar, şeritler ya da kavisler ortaya çıkar. Bu bölgelerdeki çimler daha hızlı gelişir ve daha koyu renk tonlarına bürünür. Önemli zararlara sebep olmaz. Kimi zaman ikincil belirti olarak mantarların üreme organları görülür (şapkalı veya lamelli mantarlar).

Nerede?:

Hemen hemen tüm çim türlerine musallat olabilir. İkinci tip en sık golf çimlerinde görülür.

Sebepler:

Bilinmiyor. Ancak belirtiler azot eksikliğinde en belirgin düzeyde oluyor.

Önleyici Uygulamalar:

Çimlere zarar vermiyorsa, belirtilere genelde tahammül edilir. Ancak görünüm bozulabilir. Gelişme dönemi sırasında normalden fazla azot vererek ya da çevre alanlara demir sülfat tatbik ederek (bu durumda çevre alanlar koyu bir renk türüne bürünecektir) mantarları gizlemek mümkündür.

_____________________________________________________________

http://www.greenfield.de/media/images/typ3.jpg

Cadı Halkası  Tip 3
Hygrophorusssp.

Önemi:

Çok yaygındır. Genelde çimlere zarar vermez.

Dönemi:

Mantarlar yıl boyunca varlıklarını korur. Ancak halka yılın sadece kısa bir döneminde, çoğunlukla sonbaharda görülür.

Belirtiler:

Mantarların etkinliği, daha güçlü ve koyu yeşil çimlerin yer aldığı bir halkanın oluşmasıyla ve mantarların üreme organlarının düzensiz bir biçimde görülmesiyle açığa çıkar.

Nerede?:

Çoğu çimenliklerde görülebilir. Ancak çok yıpranan çimlerde daha sık görülür

Sebepler:

Bilinmiyor.

Önleyici Uygulamalar:

Ağır zararlara sebep olmadığından, önleyici uygulamalara gerek yoktur. Hastalığın yayılmaması için, mantarların üreme organlarını –sporlar serbest bırakılmadan önce- elle alıp atmak mümkündür.

_____________________________________________________________

Pas Mantarları
Puciniassp.

 

Önemi:

Hafif seyreden vakalar yaygınken, ağır vakalar nadirdir.

Dönemi:

Yaz ve sonbahar mevsimleri.

Belirtiler:

Bitkilerin yüzeylerinde turuncu veya kahverengi cerahatli kesecikler oluşur. Bunlar düzensiz dağılımlı veya çizgi şekilli olabilir.

Nerede?:

Neredeyse tüm çim türlerinde görülebilir. Çimenlik alanlarda en çok İngiliz çimi ve çayır salkım otunda gözlenmektedir.

Sebepler:

Nemli ve sıcak iklim koşulları. En sık olarak da, uzun ve biçilmemiş çimlerde görülür. Düzenli kesim hastalığı önleyebilir.

Önleyici Uygulamalar:

Dayanıklı, yetiştirmelik türlerin seçimi riski azaltabilir.

_____________________________________________________________

Siyah Deri Hastalığı
Rhizoctoniasolani

 

Önemi:

Çok nadirdir. Ama ortaya çıktığında çoğu zaman ağır seyreder.

Dönemi:

Bütün gelişme dönemi boyunca.

Belirtiler:

Mantar özellikle yeni ekim yapıldıktan sonra taze filizlere musallat olur ve düzensiz şekilde filizlenmelerine yol açabilir. Filizler ölür.

Nerede?:

Tüm çim türlerinde görülebilir. Özellikle narin tavus otunda kırmızı yumakta, İngiliz çimi ve çayır salkım otunda görülmektedir.

Sebepler:

Tohumlar genelde ekimden önce hastalıklıdır. Mantarların büyümesine dengesiz besin maddesi alımı yol açar. Özellikle de, potasyum ve magnezyum eksikliği ile eşzamanlı olarak aşırı azot ve fosfor verilirse.

Önleyici Uygulamalar:

Dengeli besin maddesi temini. Tohumların mantarlara karşı kimyasal maddelerle işlenmesi (örn. kaplamalı tohumların kullanılması).

_____________________________________________________________

Gri kar Küfü
Typhulaincarnata

 

Önemi:

İklim koşullarının seyrine göre kimi yıllarda ağır zararlara yol açabilir.

Dönemi:

Sonbahar ya da kış aylarında, nemli ve soğuk iklim koşulları altında bulaşır. Ancak zararları ilkbaharın erken dönemlerinde ortaya çıkar.

Belirtiler:

Maksimum 40 cm çaplı ölü çimlerin yer aldığı dairesel lekeler. Bitki yüzeylerinde soluk pembe ilâ beyazımsı mantar misilleri. Mantar kökleri çürütür ve böylece çimenlik alanın ölmesine yol açar.

Nerede?:

Tüm çim türlerinde görülebilir. Özellikle de İngiliz çiminde (belirli yetiştirmelik türler) ve kırmızı yumakta. Kumlu topraklarda daha sıktır.

Sebepler:

Aşırı nemli yüzey sıklaşmaları. Aşırı yüksek çimler.

Önleyici Uygulamalar:

Azotlu gübrelemeyi sonbaharda kısıtlayın. Kesim boyunu kıştan önce 3-3,5 cm düzeyinde tutun. Yüzeyi havalandırın, kumlayın ve çentin.

 

ÇİM BİTKİSİNİN FİDE HASTALIKLARI

 

(a) Çimlenme öncesi çürüklük (tohum çürüklüğü)
(b) Çimlenme sonrası kök çürüklüğü

• Patojenler:Pythiumspp.,Bipolarissorokiniana, Rhizoctoniaspp.Drechsleraspp.,Fusariumspp.
• Semptom ve Belirtiler :
   (a) Fide çıkışı yoktur, seyrek durumdadır.
   (b) Fide çıkışında, sarı ve kızıla döner, solar ve çöker, sonrada kahverengiye döner ve       toprak   yüzeyinde çürüklük görülür.

Hastalığa sebep olan koşullar; Zayıf çimlenme gücüne sahip tohum yaşlı tohumlar kullanılması, kötü tohum yatağı hazırlığı, derin tohum ekimi çok soğuk veya çok nemli toprak, tohum yatağında aşırı  azot, fazla tohum adedi kullanılması hastalığın ortaya çıkması için uygun ortam sağlar. Özellikle kışın  veya yazın, fazla tohum adedinden kaçınılmalıdır.

Çim Bitkilerinde “Pythium-inciteddampingoff” Kontrolü

1. Apron uygulanmış tohum veya 100 kg tohuma 300 gr. oranında Koban uygulanmış ilaçlı tohum kullanılması tavsiye edilir. Fungusid kuruyken uygulanmalıdır. İlacı uygulamanın kolay yolu tohumları aynı oranda lotlara bölmek ve kapanabilen kaplara yerleştirmektir. Kap yeterince geniş olmalıdır, tohumlar içine yerleştirildiğinde yarısından fazlası dolmamalıdır. Daha sonra 34-36 gr kuru Enthazole eklenir, kap sıkıca kapatılır ve kuvvetlice farklı yönlerde döndürülerek ilacın tohumları olabildiğince kaplaması sağlanır.

2. Yeni ekim yapılmış bölgeyi örnek bir şekilde gelişen fideler kaplamaya başladığında, 100 m•'5m²alana 5-10 kg su ile en düşük tavsiye edilen dozda Metalaxy 1 veya Propamocarb ile ilaçlama yapılmalıdır. ( Bu işlem iyi havalandırma yapılan bir alanda yapılmalıdır ve ekip gaz maskesi ve plastik eldivenler kullanmalıdır.)

GRAY LEAF SPOT

                                                              Fide Hastalıkları
• Patojenler:Pyriculariagrisea
• Etkilenen Çimler: St. Augustinegrass, perennial(çok yıllık) ryegrass
• Semptom ve Belirtiler : Önce yaprak dokuları minik kahverengi noktalar şeklinde görülür, daha sonra benekler 1,88 cm’ye kadar uzayarak büyür. Benekler, kenarları sarı-yeşil halkalarla sınırlanmış hafif düzensiz kahverengi, strese girmiş mavi - gri merkezlerde gelişebilir. Sonuçta tüm yaprak sarıya dönüşür.
• Hastalığa Uygun Koşullar: Hastalık kışın ve  sonbaharda görülür. Özellikle uzun süre neme doymuş atmosferde ve 21-27°C civarlarında ortaya çıkar. Genç
bitkiler daha hassas olmaktadır. Duyarlılık yükselen azot gübrelemesiyle artar.

• Kontrol: Chlorothalonil

FUSARIUM BLIGHT


 
Fide Hastalıkları


 

 

 

 

 

• Patojenler:Fusariumculmorum, F. Poae
• Etkilenen Çimler: Kentucky bluegrass, bentgrass, redfescue
• Semptom ve Belirtiler: ilk olarak 5-15 cm çapında açık yeşil lekeler görülür. Tek bir lekenin büyüklüğü 90-180 cm’ye yükselebilir, aynı hastalıklı bölge renginin hızlı bir şekilde mat kızılımsı kahverengiye dönüşmesi gibi; kızılımsı kahverengi kenarlara sahip 
açık taba rengine dönüşür. Lekelerin şekli dairesel,  uzun ince çizgiler halinde, hilal şeklinde olabilir. Çoğu
kez hastalıklı bölgeler “kurbağa gözü” başlangıcı sanılır.

Hastalığa Uygun Koşullar: Genellikle yüksek nemli  ve gündüz sıcaklığının 25-35°C, gece sıcaklığının ise 21°C veya daha yüksek olduğu periyotlar süresince şiddetlidir. Yüksek azot gübrelemesi, düşük toprak nemi içeriği hastalığın büyümesi için uygun koşullardır.

• Kontrol:Triadimefon, ThiophanateMethyl,
Fenarimol. Gece sıcaklığı 21°C’ye ulaştığı 
zaman koruyucu ilaçlar uygulanmalıdır.

                                                                                                BROWN PATCH

                                                           Fide Hastalıkları   

• Patojenler:Rhizoctoniasoloni ve R. Zeae
• Etkilenen Çimler: Kentucky blugrass, bentgrass, bermudagrass, tallfescue, ryegrass, zoysia,St. Augustinegrass
• Semptomlar ve Belirtiler: Golf & Bowling Greens 60 cm genişliğinde 3 dairesel leke görülür. Daha sonradan solarak açık kahverengileşen morumsu yeşil renk, erken sabah saatlerinde lekeye benzeyen morumsu gri halkalar görülür.
• Uzun Kesim Çim: 3-5 cm’den 25-30’ye kadar açık kahverengi düzensiz şekilli lekeler oluşur. Dairesel lekeler “kurbağa gözü” görünümündedir. Kırmızımsı kahverengi kenarlı soluk
yanmış yaprak lekelenmeleri olur.
Hastalığa Uygun Koşullar: Yaprak enfeksiyonu 15C de başlar ve etkisi 27C aralarında artar. 20°C’nin üzerindeki gece sıcaklığı ve yaprağın 8-12 saat nemli olduğu periyottur. Yaprak kolonileri yağmurlu ve çok nemli havalarda daha hızlıdır. Hastalık fazla azot gübrelemesinde daha şiddetlidir (özellikle ilkbaharda).

Kontrol:Propiconazole++, Triadimefon++, Iprodione, ThiopharateEthyl, Curalan, Chlorothalonil,
Mancozeb, ThiophanateMethyl, ProStar, Sentinel++,
Spotrete, Terraclor, Touche, Vorlan.

• Çoğunlukla Amerika’nın güneydoğusunda ve bazı
geçiş  bölgelerinde sıcak bölge çimlerinde sonbahar veya ilkbahar hastalığı.
• SI fungusidleri koruyucu olarak uygulandıklarında daha etkilidir.

 

PYTHIUM ROOT ROT VE PYTHIUM SNOW BLIGHT

                                                                                                                  Fide Hastalıkları

• Patojenler:Pythiumgraminicola, P. vanterpooli, diğerleri
• Etkilenen Çimler:Bentgrass, ryegrass, fescue
• Semptom ve Belirtiler: Hastalık başlangıcında çim üzerinde düzensiz şekilli, açık kahverengi ve gri renkli lekeler belirmeye başlar. Bu lekeler zamanla çoğalarak daha belirgin 
halde gözüken gruplar oluşturur. Yapraklar ilk olarak ıslak
görünümlüdür daha sonra ise kuruyup büzüşür.
• SnowBlight: Hastalık genelde alçak yeşil alanlarda veya örtü altında görülür. Hastalıklı bitkiler sarıdan turuncuyadeğişen bir renk gösterir ve taba rengi veya griye solar. Yaprak  yanıklığı olabilirde olamayabilirde. Semptomlar “dolar spot” a benzeyebilir.

• Kök Çürüklüğü: Hastalıklı bitkiler sarı veya kızılımsı kahverengiye döner, dokular suyla dolar ve çim düzensiz bir şekilde ölür. Yaprak yanıklığı yoktur.
• Hastalığa Uygun Koşullar: iki hastalıkta normalde geç kış döneminde görülür, özellikle aşırı nemli ve serin , soğukmevsimlerde. “Kök çürüklüğü” uzun nemli periyotlarda ve kapalı havada her an tekrarlayabilir.
• Kontrol:Fosetyl A1, Propamocarb, Ethazole ve diğer Pythiumfungusidleri. Sadece tek bir ürünle sürekli kontrol her zaman  başarılı sonuç vermez.

 

PYTHIUM BLIGHT

                                                                                        Fide Hastalıkları

• Patojenler: Pythiumultimum, PythiumaphanidermatumPythiummyriotylum diğerleri
• Etkilenen Çimler:Bentgrass, ryegrass, annual(tek yıllık) bluegrass.
• Semptomlar ve Belirtiler: ilk önce yarısında ıslak koyu yeşil küçük noktalar veya lekeler oluşur; daha sonra bu lekeler
büyür ve hızlı bir şekilde açık kahverengiye doğru solar. “Bentgrass” de lekeler turuncu-gümüş renk olarak gelişir ve erken sabah saatlerinde gri halkalar şeklinde bulunabilir. Hastalık lekeleri 3 m genişliğinde alanı, birleşerek kaplayabilir.Kıvrımlı izler veya morumsu sınırlarla yuvarlak lekeler hilal şeklinde olabilir,hastalıklı bölgeler “kurbağa gözü” belirtisi sanılabilir. Erken sabah saatlerinde beyaz mantar büyümesi
görülebilir.
• Kontrol:Fosetyl A1, Propamocarb, Metalaxyl, Ethazole, Chloroneb, Teremec SP, Pace [Metalaxyl + Mancozeb].

• Hastalığa Uygun Koşullar: Enfeksiyon 21° C’ye yakın sıcaklıklarda gece başlar. Yaprak yanıklığı 30°C ile 35°C arasında daha şiddetlidir. Hastalığın büyümesi
özellikle yaprağın nemli olduğu uzun zamanlarda gerçekleşir. Yüksek azot gübrelemesi hastalığın gelişimini arttırır.

 

ALGAL SCUM

                                                                                        Fide Hastalıkları

• Patojenler: Mavimsi yeşil renkte ipliksi suyosunları.
• Etkilenen Çimler: Gölge ve nemli koşullardaki tüm çimler.
• Semptom ve Belirtiler: Girintili çıkıntılı ve siyahi renkte köpük görünümünde bir yüzey.
• Hastalığa Uygun Koşullar: Kapalı, sıcak ve yağmurlu havanın uzun periyotlar şeklinde devam etmesi.

• Kontrol: Drenaj ve havalandırma iyileştirilmesi. Düzenli  sulama yapılması. Biçim yüksekliğinin arttırılması. Azotlu gübreleme uygulaması. Tuzluluğun giderilmesi (Kireç uygulaması). Demir sulfat uygulaması. Sabun uygulaması.Suyosunu gelişimini engelleyen CLORTALONIL veya MANCOZEB uygulaması. Uygulamaya çim siyahi bir örtüyle kaplanmadan önce başlanmalıdır.

 

 

ÇİM ZARARLILARI İLE MÜCADELE

 
 

KÖSTEBEK:

                                                                                                             

Köstebekler yer altında yaşayan, solucan, kurt ve böceklerle beslenen canlılardır. Kazdıkları tünellerden çıkan toprağı çim yüzey üzerine çıkararak zarar verirler. 10-15 cm yüksekliğinde tepecikler oluştururlar. Bu tepecikler dikkatle incelendiğinde altlarında bir tünel olduğu görülür.
Bu canlıları bahçenizden uzak tutmanın yolu tuzaklar ya da zehirlerdir. Çok ciddi zarar durumlarında profesyonellerden yardım alınabilir. Rutubetle temas ettiğinde zehirli gaz açığa çıkaran tabletler kullanarak onlardan kurtulma yoluna gidebilirsiniz. Zirai ilaç bayilerinden veya firmamızdan ilaç konusunda yardım alabilirsiniz.

DANA BURNU:

Problem: Toprak yüzeyinde küçük tepecikler görülür. Geniş çim bölgeleri kahverengi renk alır ve ölür.
Teşhis: Scapteriscus türleri 3-4 cm’lik tabakanın altında tüneller açarak zarar verirler. Geceleri beslenirler ve 6 m’ye varan tüneller açabilirler. Gündüzleri yuvalarına çekilirler. Yılda iki kere alan değiştirirler.
Çözüm: Haziran veya temmuz aylarında larvalar fazla zarar vermeden önce diazinon veya chlorpyrifus bileşimli kimyasal ilaç uygulanır.

ÇİM KURTLARI:


Problem:
Mayıs ayının ortasından ekim ayına kadar çim ekili alanın en sıcak ve kuru bölgelerinde çim; fincan tabağı büyüklüğündeki toprak parçaları üzerinde kahverengi renk alır. Bu bölgeler şekilsiz büyük yamalar haline gelecek şekilde yayılabilir. Akşam üzerleri beyaz veya gri renkte güveler çim alan üzerinde zikzaklar çizerek uçarlar. Bahsi geçen güveler yere kondukları zaman diğer birçok güvenin yaptığı gibi kanatlarını açık tutmaz, katlayarak gövdesi boyunca uzatır.
Teşhis:
Geceleri uçan bu güveler, çim alanların baş belaları olan kurtların erginleridir. Dişi güveler yumurtalarını uçarlarken çimin içine bırakırlar. Bu yumurtalar geceleri veya bulutlu, yağmurlu günlerde çim yapraklarıyla beslenen kurtlar haline dönüşürler. Kurtlar gündüzleri toprak içinde ipeksi, beyaz kanalları içerisinde saklanırlar. Çim kurtları bütün bir alanı birkaç gün içinde öldürebilirler.
Çözüm:
İlk olarak ölü çimler tırmıkla alınmalı. Daha sonra çim biçilmeli, ardından alan tekrar tırmıklanmalıdır. Çim alan bütünüyle sulandıktan sonra Chlorpyrifos, Acephate, diazinon veya isofenphos içeren bir insektisit ile ilaçlanmalıdır. En iyi sonucu almak için ilaçlama akşam üzeri uygulanmalıdır. İlaçlamayı takip eden 1-3 gün çim alan biçilmemeli ve sulanmamalıdır.

NEMATODLAR

Problem:
Çimin gelişme hızı düşer. Açık yeşil ve sarı renk alır. Ana kökler kısa kalır, az sayıda yan kök meydana gelir.
Teşhis:

Çim kökleriyle beslenirler. Mikroskobik kurtlardır. Yararlı olan türlerde vardır. Verdikleri zarar diğer kötü toprak koşullarına benzer. Anlamak için kök kontrolleri yapılmalıdır.
Çözüm:

Kimyasal mücadele mümkün değildir. Ekimden önce toprağın fumige edilmesi gerekir.

- Yabani ot mücadelesi: Yabani otlar için baştan bazı önlemleri almak gerekir. İlk tesis aşamasında organik gübre yerine yaprak çürüntüsü veya torf gibi maddeler kullanılmalıdır.Eğer organik gübre kullanılacaksa eski-yanmış-toz haline gelmiş gübre kullanılmalıdır.Tohum ekimi sonbaharda yapılırsa daha az yabani ot çıkar Çimlenme ile birlikte gelişen yabancı otlara karşı selektif yabani ot ilaçları (Tordon gibi) kullanılabilir.
Tek yıllık yabani otlar: Bu tip bitkiler genelde ilk ekim sonrası ortaya çıkar ve birinci biçimden sonra kaybolurlar.
Çok yıllık yabani otlar: Bu tip yabani otlar genellikle taşınma ile alana gelir ve biçimle gitmezler. Çok yıllık yabani otlar için yabani ot ilaçları kullanılmalıdır veya elle sökülmelidir (kökleri ile).Bu ilaçların kullanılmasında mutlaka satıcılarından bilgi alınması ve söylenen dozlarda tatbik edilmesi gerekir. Unutulmaması gereken husus bu ilaçların kurak dönemlerde etkisinin fazla olmadığıdır.
- Yosun mücadelesi: Yosun tabakası fazla ve kısa biçimden, kireç azlığından, drenajın kötü olmasından, aşırı gölgeden, sabah çiğinden, üst toprak tabakasının inceliğinden, sıkışmadan dolayı oluşur. Öncelikli olarak oluşan yosunun kazınması ve yukarıda belirtilen durumlarda iyileştirme yapılması gerekmektedir. Çok gerekli ise kimyasal ilaç kullanılmalıdır.

                               YABANCI OTLAR VE HASTALIKLAR İLE İLGİLİ SIKÇA SORULAN SORULAR
   
1.    Yabancı otlarla mücadele için en iyi zaman nedir?
Tek yıllık otlarla mücadele ediyorsanız en iyi zaman yabancı otun çimlenmeye başladığı zamandır. Çok yıllık bitkiler ile mücadele ediyorsanız aktif büyümelerinin hızlandığı dönem uygun olacaktır. Bazı çok yıllık yabancı otlar diğerlerinden daha dayanıklı olduğu için birden fazla ilaç uygulaması gerekebilir.

2.    Yabancı ot kontrolünde düzenli bakımın etkisi var mıdır?
Düzenli biçim, gübreleme, kök havalandırması, ara ekim ve alanın yaprak veya biçim artığı gibi yığınlardan temizlenmesi çim alanınızın dokusunun sıklaşmasına ve güçlenmesine yardımcı olacaktır. Sık ve iyi gelişmiş çim alanlarda yabancı otlar kendilerine gelişmek için yer bulamayacağından yabancı ot problemi minimumda olacaktır.

3.    Yabancı ot tohumları bahçeme nasıl gelir?
Yabacı ot tohumları toprağınızda mevcut olabilir. Çim alanınızı tesis ederken kullanacağınız kalitesiz tohum ve kapak malzemesi ile gelebilir. Hayvanlar, özellikle kuş ve karıcalar ile taşınabilir. Rüzgarla ve yağmurla gelebilir. Ödünç alınmış bahçe malzemesi veya insan ayağı ile taşınabilir.

4.    Geniş yapraklı otları 2.4 D-Amin ile ilaçlarsam bir daha çıkmasını engellemiş olur muyum?
İlaçlar yalnızca çimlenmiş olan otlara tesir edip çimlenmemiş tohumları öldürmeyeceği için sonradan çıkışlar görülebilir.

5.    Yeni ekili çim alanda ilaçlama yapmak için ne kadar beklemeliyim?
Yeni çimlenen alanlar ilaçlara karşı hassas oldukları için mümkün olduğu kadar uzun zaman geçmesini bekleyin. En az iki biçim yapmadan ilaçlama yapmayın. Ancak daha yeni çimlenirken yabancı ot çoksa ve ilaçlama yapmak zorundaysanız ilacın dozunu yarıya düşürerek 2-4 gün sonra bir uygulama daha yapın. Eğer ilaçlar granül halde ise sulamadan sonra kullanın ki yapraklara yapışsın.

6.    Hastalıkları engelleyebilir miyim? Yoksa olana kadar beklemeli miyim?
Hastalığın olmasını beklemeden yılda bir kaç defa sıcak havalarda geniş spektrumlu ilaç kullanılmasında fayda vardır. 

7.    Çim alandaki her sarı leke hastalık mıdır?
Bazı durumlarda kedi köpek dışkısı, gübre dökülmesi, çim üzerine bırakılan naylon, paspas gibi malzemelerde sararmalara neden olabilir. Bu alanı düzenli sulayarak zaman içerisinde eski haline döndürebilirsiniz.

Kaynak:

Çağlayan Tarım

Ulusoy Tohumculuk

Green field