ÇİM TOHUMU EKİMİ

                                                                                            ÇİM ALANLARIN TESİSİ


 

ÇİM
               Şehirleşme ile birlikte yeşil alanların hızla yok olması gerek görsel ve gerekse sağlık açısından kötü çevre koşullarının oluşmasına neden olmuş ve zamanla bunun yapay yolla telafisine gidilmiştir.
Daha yaşanabilir ortamlar oluşturmak için şehirlerde park ve bahçeler tesis edilmeye başlanmıştır. Park ve bahçe tesisinde en önemli unsurlardan biriside çimdir. Çim alanda bulunan bitkiler için güzel bir fon oluşturarak bitkilerin güzelliklerinin ortaya çıkmasını sağlar.
               Çim gerek görsel olarak estetik bir görünüm oluşturmakta ve gerekse güneş ışınlarını emerek gözlerin güneş ışınlarından etkilenmesini azaltmakta, tozları engellemekte, temiz bir ortam sağlamaktadır. Ayrıca toprağı sıkıca örtmesi ve kavraması ile de erozyona karşı yardımcı olmaktadır. Spor sahalarında ise yumuşak bir zemin oluşturarak üzerinde daha emniyetle hareket edilebilir alanlar oluşturmaktadır. Çimin spor alanlarında %50’ye varan yaylanma özelliği vardır. Çim zeminler genellikle Graminae familyasından olan bitkilerle tesis edilir.
Çim, toprağı sıkı bir biçimde kavrayan ve örten, yere çok yakın, basılmaya ve biçilmeye dayanıklı, genelde yeşil veya yeşilin tonları olan renklere sahip bitkisel dokudur.

                                                                                             ÇİM ALANLARIN GENEL ÖZELLİKLERİ


Renk: Çim bitkilerindeki yapraklar koyu yeşilden gri yeşile kadar çeşitli tonlardadır. Çim bitkisindeki aranan en uygun renk ise taze yeşil renktir. Bu rengin yaz ve kış korunması tercih sebebidir. Çim alanlar homojen bir renk ve dokuya sahip olmalıdır.
Kuvvetli kök gelişimi: Özellikle spor alanlarında ve sık biçilen yerlerde yüzeysel kök yapan türler zarar görür. Bu yerlerde kuvvetli kök gelişimi yapan türler kullanılmalıdır.
Gelişim: Çim alanlarında bitkilerin önce hızlı bir gelişme ile alanı kaplaması daha sonrada yavaş gelişme göstermesi istenir. Çünkü devamlı hızlı gelişme çok sık biçme gerektirir.

Uzun ömürlülük: Çim alanları kısa ömürlü yeşil alanlar olarak görmek yanlıştır. İyi bakımlı çim sahalar 15-20 yıl bozulmadan kalabilirler. Uzun ömürlülük, bakım koşulları yanında çim bitkilerinin kendini yenileme kabiliyetine de bağlıdır.
Çim alanlar basılmaya ve çiğnenmeye karşı dayanıklı olmalıdır.
Sık biçime dayanıklılık: Çim alanlarının homojen ve düzgün görünüme sahip olması sık biçimle sağlanabilir. Seçilecek çim bitkilerinin sık biçime dayanıklı olması istenir.
Hem dikey ve hem de yatay yayılma özelliği olmalıdır.
Kuraklığa dayanıklı olması istenir
Tekstür: Çim alanlarda ince tekstürlü çim türleri istenir. Kaba, kalın yapraklı türler güzel görünüş vermezler
Kullanılacak türler hastalıklara karşı dayanıklı olmalıdır.
 

              ÇİM ALANLARI OLUŞTURURKEN

             ÇİM ALANLARINDA KULLANILAN CİNS VE TÜRLER
Çim alanları tesisinde kullanılan serin iklim çim bitkileri genellikle dört cins içinde
            Agrostis(Tavus otları)
            Poa(Salkım otları)
            Festuca (Yumaklar)
            Lolium (Çimler)

olarak bir araya getirilmiştir. Bu türlerin hepsi de Buğdaygiller familyasındandır. Bunun yanında sıcak iklimler ve az bakımlı yerler için yazın yeşil kalan fakat kışın sararan bitkiler de (Zoysia sp, Dichondra, Ophiopogo, Cynodon sp gibi) türlerde vardır.
 

 AGROSTİS’LER (TAVUS OTLARI)
Agrostis stolonifera (Sülüklü Tavus Otu):Derin biçime çok dayanıklıdır, açık yeşilden maviye kadar renklenme görülebilir, çimlenmesi yavaştır, soğuğa dayanıksızdır, gölgeye oldukça dayanıklıdır, basılmaya ve çiğnenmeye dayanıksızdır, düzgün biçilirse sık ve ince yapılı güzel bir çim oluşturur.
Agrostis canina (Kahverengi Tavus Otu):Kaliteli çim alanların yapımında kullanılır, ince tekstürlüdür ve kardeşlenmesi yoğundur, sıcağa orta derecede dayanıklıdır, kuraklığa ve soğuğa dayanımı iyidir, gölgeye dayanıklıdır, tohumları en küçük türlerden biridir.
Agrostis tenuis (Narin tavus otu):İnce tekstürlüdür, soğuğa karşı dayanımı zayıftır, kuraklığa dayanıksız fakat sıcağa dayanıklıdır, basılmaya ve çiğnenmeye karşı dayanıksız, gölgeye orta derecede dayanıklıdır.
 

POA’LAR (SALKIM OTLARI)
Poa pratensis (Çayır salkım otu):Tüm dünyada en çok kullanılan çim türlerinden biridir, uzun ömürlüdür, çok sık ve ince yapılıdır, çimlenme ve yayılımı yavaştır ve bu sebeple tesisi zordur, serin ve nemli bölgelerde iyi gelişir, soğuğa oldukça dayanıklıdır, gölgeye dayanıklı değildir, su ihtiyacı yüksektir, basılmaya ve çiğnenmeye orta-iyi derecede dayanımlıdır.
 

FESTUCA(YUMAKLAR)
Festuca rubra (Kırmızı yumak):
Çim alan tesisinde çok kullanılır, ince tekstürlüdür, çim kalitesi yüksektir, nemli ve serin yerlerde iyi gelişir, sıcağa ve soğuğa karşı orta derecede dayanıklıdır, kuraklığa ve gölgeye oldukça dayanıklıdır.
Festuca ovina (Koyun yumağı):Kuraklığa ve soğuğa karşı oldukça dayanıklıdır, basılmaya ve çiğnenmeye karşı orta derecede dayanıklıdır.
Festuca arundinacea (Kamışsı yumak):Serin ve nemli bölgelerde iyi gelişir, derin köklü olmasından dolayı sıcağa ve kurağa diğer türlerden daha dayanıklıdır, Basılmaya ve çiğnenmeye karşı dayanıklıdır.
 

LOLİUM (ÇİMLER)
Çok kardeşlenir, 3-4 yıl sonra çim alanlardan kaybolmaya başlar, aşırı soğuk-sıcak ve kuraklıktan çok etkilenir, hızlı gelişir ve kolay tesis edilir, tohumları iridir, basılmaya ve çiğnenmeye karşı oldukça dayanıklıdır.
 

DİĞER ÇİM TÜRLERİ
Cynodon dactylon (Bermuda çimi):Ülkemizde köpek çimi veya bermuda çimi olarak bilinir. İnce tekstürlü sık bir çim örtüsü oluşturur. Kurağa ve sıcaklığa oldukça dayanıklıdır.
Ophiopogo japonica (Kara çim):Koyu yeşil renklidir ve yumak şeklinde gelişir. Koyu gölge ve serin alanlarda başarılı sonuçlar verir. Temmuz-Ağustos aylarında menekşe-mor renkli çiçekler açar.
Dichondra repens (Dikondra):Sürünücü yapıda, otsu ve çok yıllık bir bitkidir. Hızlı yayılır, güneş ve gölge alanlarda gelişebilir, Soğuğa dayanımı zayıftır, biçim gerektirmez.
 

ÇİM BİTKİLERİNİN ÖZELLİKLERİ
1-Tekstür yapısına göre:
(İnce dar yapraktan genişe doğru)
Festuca rubra
Agrostis tenius
Lolium perenne
Poa pratensis
Zoysia sp.
Cynodon dactylon
Festuca arundinaceae
2-Biçim yüksekliği istekleri
(Yüksek biçimden-kısa biçime)

Festuca arundinaceae
Festuca rubra
Poa pratensis
Lolium perenne
Agrostis tenıus
Zoysia sp.
Agrostis stolonifera
3-Sıcağa dayanıklılık:
(Yüksek sıcaklıktan düşük sıcaklığa doğru )
Zoysia sp.
Cynodon dactylon
Festuca arundinaceae
Agrostis stolonifera
Poa pratensis
Agrostis tenius
Lolium perenne
Festuca rubra
4-Tuza dayanıklılık
(Çok dayanıklıdan-az dayanıklıya)

Zoysia sp
Cynodon dactylon
Festuca arundinaceae
Lolium perenne
Poa pratensis
Festuca rubra
Agrostis tenius
5-Soğuğa dayanıklılık
(Kışın rengini koruması)

Poa pratensis
Festuca rubra
Agrostis tenius
Lolium perenne
Festuca arundinaceae
Zoysia sp.
Cynodon dactylon
6-Kuraklığa dayanıklılık
(Çok dayanıklıdan-az dayanıklı)

Zoysia sp
Cynodon dactylon
Festuca rubra
Poa pratensis
Lolium perenne
Agrostis stolonifera
Agrostis tenius
7-Gölgeye dayanıklılık
(Tam gölgeden-güneşe doğru)

Festuca rubra
Zoysia sp
Agrostis stolonifera
Agrostis tenius
Festuca arundinacea
Poa pratensis
Lolium perenne
Cynodon dactylon

TOHUM SEÇİMİ

Yerin değerlendirilmesi

Çim ekilecek alanı, toprağın pH derecesini, toprak türünü (kumlu, balçık, gevşek yapılı toprak),drenaj, çevre türü, su kalitesi, tamamen güneş gören alanlar veya kısmi gölgelik alanları ve sulama sistemini gözden geçiriniz.

Toprak testi

Toprağın pH derecesi ideal olarak yaklaşık 6,5 olmalıdır. Şayet pH derecesi farklıysa, bu toprağa uygun gübre kullanınız.

Çim seçimi

Uygun seçim bakım sorunlarını azaltır ve size aradığınız çim alanı sağlar. Önerilerimize uyunuz.

Tohum ekme hazırlığı

Şayet tohum ekilecek toprağın ıslahına gerek varsa, şimdi tam zamanıdır. Sağlıklı bir çim için en az 10–15 cm kumlu toprak önerilir. Yeri düzeltin ve üstünden multipacker silindir geçirerek tohum yataklarını sıkılaştırın. Toprağın 2.5 cm üstüne gübre atın.

Tohum ekme

Her zaman, ISTA belgesi bulunan ve kaliteli tohumu önerilen oranda kullanınız. Serin iklim çimi ilkbaharda ve sonbaharda, sıcak mevsim çimi ise yazın ekilmelidir. Seçmiş olduğunuz tohum karışımını tohum saçma veya yarık tohum ekicisi kullanarak ve düşey olarak iki yönde serpin. Hafifçe tırmık çekin veya tohumu toprağa iyi temas etmesi için toprağın 0.5 cm içine ekin. Tohumun toprağa iyi temas etmesi için silindir geçirme işlemi isteğe bağlıdır.

Tohum ekme sonrasıyla ilgili ipuçları

Tohum yataklarını tüm tohumların çimlenmesine kadar nemli tutun. Çim çıkış sonrası buharlaşma ve solunuma bağlı olarak sulamayı her 1-2 günde bir kez yapın fakat, tüm kök sisteminin ıslak olmasını sağlayınız. Çimin yan filizler vermeye başlaması ve 10 cm.’ye ulaşması üzerine biçim işlemine başlayın. Biçme makinesinin bıçaklarını keskin tutunuz ve önerilen yükseklikteki yaprağın 1/3’ünden fazlasını asla kesmeyiniz. Doğru sulama ve iyi bir gübreleme programı size çok sağlıklı ve kaliteli çim sağlayacaktır.

 

 

                                       TOPRAK
   
1.    İyi bir toprak nasıl olmalıdır?
Kaliteli bir toprak organik maddelerce zengin, su tutma kapasitesi yüksek, yabancı ot tohumlarından arındırılmış ve drenajı iyi olmadır.

2.    Topraktaki tuzluluk oranın yüksek olmasının çime ne zararı vardır ve ne yapılmalıdır?
Topraktaki tuzluluk ana kayadan, sulama, drenaj veya taban suyundan kaynaklanabilir. Aşırı tuzluluk bitkinin topraktaki besin maddelerini alımını zorlaştırır. Tuzlu topraklarda bitkiler suyu bünyelerine çekmekte zorlanırlar. Çözüm iyi bir drenaj ve tuzluluğa dayanıklı çim tohumu çeşitlerinin seçilmesidir.

3.    Toprak hazırlığı aşamasında drenajın önemi nedir?
Toprak hazırlığının amacı su tutma kapasitesi yüksek, organik maddelerce zengin ve drenajı iyi olan bitki yetiştirme ortamı hazırlamaktır. Toprak hazırlığı sırasında drenajın üzerinde durulmasının sebebi sulama suyunun kök bölgesinden göllenmeden tahliye olmasını sağlamaktır. Eğer drenaj sistemi kuramayacaksanız size killi ve kumlu topraklar ile ilgili iki ayrı çözüm önerisi sunabiliriz.

Kumlu topraklar
Alanın yüzeyine 5 cm yüksekliğinde organik madde (hayvan gübresi/kompost/torf) serilir ve toprağın 15-20 cm’lik üst yüzeyi ile bu organik madde karıştırılır. Böylece toprağın su tutma kapasitesi arttırılmış olur.

Killi topraklar
Alanın yüzeyine 5 cm yüksekliğinde, %70 kum %30 organik madde (hayvan gübresi/kompost/torf) oranındaki karışım serilir ve toprağın 15-20 cm’lik üst yüzeyi ile karıştırılır. Böylece toprağın fazla sıkışması önlenir ve geçirgenliği arttırılır.

4.    Toprak analizi nerede yaptırılır?
Toprak analizleri Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü tarafından yapılmaktadır.

 


 

                                                                                          ÇİM TOHUMU EKİMİ
1- Toprak Hazırlığı:

                                              

a-Kaba Tesviye: Çim ekiminde en önemli konulardan birisi de toprak hazırlığıdır. Tohum yatağı ne kadar iyi hazırlanırsa o kadar iyi bir çim alan elde edilir. Tohum yatağının hazırlanması için toprak, kum, taş ve diğer iri cisimlerden ve eğer varsa diri örtüden arındırılmalıdır. Daha sonra toprak çapa makinesi ile sürülmeli veya bellenmelidir.Burada dikkat edilecek şey alt toprağın üst toprağa karıştırılmamasıdır.Buda belleme veya sürümün ortalama 25-30 cm derinlikten yapılmasını gerektirir.Eğer alanımıza bitkisel dolgu toprağı serilmişse tekrar toprak işlemesi yapılmasına gerek yoktur.Toprak tesviyesinin yapılması yeterlidir. Kaba tesviyede alandaki çukurluklar ve istenmeyen tepecikler düzeltilmeli ve topraktaki topaklaşmalar ufalanmalıdır. Son olarak ta alana tırmık çekilir.
Ayrıca alanda toprak işleme faaliyetlerine başlamadan önce her türlü altyapı ve üst yapı işleri ile bitki dikim işlerinin tamamlanmış olması gerekmektedir.

                                                                          

 

b-İnce Tesviye: Kaba tesviyeden sonra alana çim toprağı 15-20 cm kalınlığında serilir ve tırmıklama (ince tesviye) yapılır. Tırmıklama işlemi önemlidir, sahada küçük çukurluklar ve tepecikler kalmaması gerekir. Tırmıklama işleminden sonra toprağın üzerinden 40-50 kg'lık bir silindir geçirilir veya tabana 30x30 cm'lik ortadan saplı tahta tokmakla toprak iyice bastırılır(dövülür). Öyle ki ayak basıldığı zaman ayak izi kalmaması gerekir. Bu işlem tercihen yapılır.

                                              


2- Çim Tohumunun Ekilmesi:
a – Ekim zamanı: Çim karışımları her yılın ilk baharından, erken sonbaharına kadar ekilebilir. Dikkat edilmesi gereken husus çok sıcak periyotlarda ( Temmuz-Ağustos ) ekim yapılmamasıdır. Eğer yapılacaksa toprağın 5 cm’sinin devamlı olarak ıslak kalması hususudur.Ayrıca ekimden sonra çim alan için gölge imkanı sağlanmalıdır.Genel olarak ise kıyı bölgelerimizde Şubat-Mart-Nisan aylarında, iç bölgelerimizde ise Mart-Nisan-Mayıs aylarında tamamlanmalıdır.Eğer herhangi bir sebeple bu aylarda ekim yapılamamışsa erken sonbaharda ekim işlemi tamamlanmalıdır.
b – Ekim derinliği: Diğer kültür bitkilerinde olduğu gibi çim bitkilerinde de ekim derinliği tohum iriliği ile yakından ilişkilidir. Küçük tohumlar yüzeysel, iri tohumlar ise daha derin dikilebilir.Örneğin Agrostis, Poa, Cynodon gibi türlerin normal ekim derinliği 0,2-0,5 cm’dir.Hafif topraklarda bu derinlik 1cm’ye kadar çıkabilir.İri tohumlu türler ise 2-3 cm derinliğe kadar ekilebilir.
2- Çim Tohumunun Ekilmesi:

c – Ekim şekli: Çim tohumu karışımları elle serpilerek ekilebileceği gibi alet veya makinalar ile de ekilebilir.Serpme ekim rüzgarsız, sakin bir havada sabah veya akşam üzeri yapılmalıdır. Ekimin homojen yapılabilmesi için alan olabildiğince bölgelere bölünmeli ve önce tohumun yarısı belli bir yönde diğer yarısı ona çapraz yönde ekilmelidir. Bu tohumun eşit ve homojen dağıtılmasına yardımcı olacaktır. İyi bir çim alan elde etmek için ortalama 50 gr/m2’lik bir uygulama yapmak gerekir.

3- Çim Kapağı:
a – Çim kapağının hazırlanması:
Çim tohumu ekildikten sonra tohumların üzerine serilmek üzere çim kapağı (kapak toprağı veya kapak) hazırlanır. Çim kapağı uygun oranlarda bitkisel toprak ile torfun karıştırılmasından yapılabileceği gibi; toprakla kaliteli mil kumunun ve organik gübrenin karıştırılması ile de hazırlanabilir. Çim kapağı çim tohumlarının böcekler tarafından taşınmasını, kuşlar tarafından yenmesini ve rüzğar tarafından savrulmasını önler. Ayrıca tohumları nemli tuttuğu için daha yüksek ve kaliteli çimlenme sağlar ve tohumlar toprağa daha iyi tutunur.
b – Çim kapağının serilmesi: Çim kapağı tohum üzerine ortalama 0,5-1cm kalınlığında serilmelidir. Daha fazla kalınlık tohumların çıkmasını geciktirebilir. Kapak seriminde dikkat edilecek bir başka hususta tohumların açıkta kalmamasıdır. Çünkü açıkta kalan tohumlar ya hiç çimlenmez yada kapanan çimlerden çok daha erken çimlenir. Bu da çeşitli problemlere yol açabilir.

4- Silindirleme:
Çim kapağı serildikten sonra silindirleme işlemi yapılır. Silindirleme işlemi için 40-50 kg ağırlığında bir silindir yeterli olur.Eğer silindir bulunamazsa tabanı ortalama 30cm*30cm olan saplı bir tahta tokmakla kapak dövülür.Silindirlenen alanda çim tohumları toprakla daha iyi temas eder.Silindirlemenin en büyük faydası ise daha düzgün çim yüzeyler elde etmektir.Ayrıca toprak daha iyi sıkışacağından ilk biçim sırasında taze çimin kökleri ile sökülmesini de engeller.

5- Ekim Sonrası Sulama: Çimlenme döneminde toprak nemi son derece önemlidir. Genel kural olarak dikim derinliğinin 3-4 hafta nemli olması gerekmektedir.Bunu sağlamak içinde tohum ekilen saha sabah erken saatlerde ve akşam güneşin etkisini kaybettiği saatlerde yeterli miktarda sulanmalıdır.Sulama kesinlikle yağmurlama şeklinde olmalı ve eğer sulama elle yapılıyorsa suyun tazyiki çok olmamalıdır.Aksi halde yüzey erozyonu oluşabilir ve tohumlar açığa çıkar.
 

 

6- Çimin ilk biçimi:
Taze çimde ilk biçim çok önemlidir. İlk biçim çimin yayılması, kardeşlenmesi ve sıklaşması açısından önemlidir.İlk biçim türlere göre değişiklik göstermekle birlikte karışımla oluşturulan çim alanlarda 6-10 cm’ye ulaşan çimler biçilir.Biçim yüksekliği ise 4-5 cm’dir.(Yaklaşık 2/3 oranında).Eğer biçim daha derin yapılırsa çimde ölümler ve seyrekleşmeler olur.Aynı şekilde çim ilk biçimden önce fazla uzarsa çim diplerinde sararmalar meydana gelir.Bitkinin büyük kısmı da kesileceği için bu durum bitkinin ölmesine sebep olabilir.Ayrıca bu durum biçim işlemini de zorlaştırır.
ilk biçimde çok dikkat edilmesi gereken bir durumda motor bıçaklarının veya kullanılacak olan tırpanın son derece keskin olmasıdır. Böylece çimlerin kökten sökülmesi engellenmiş olur. Biçme işlemi tamamlandıktan sonra alanda silindirleme yapılması kardeşlenmeye yardımcı olur.Ayrıca çim üzerinde biçimden kalan artıklar olmamalı varsa tırmıkla alınmalıdır ve çim mutlaka sulanmalıdır.


 

TÜRLERE GÖRE ÇİMLENME SÜRELERİ
Çimlenme işlemi tohumun su alması ile başlar. Normal şartlarda çimlenme üzerindeki en önemli faktörler sıcaklık ve nemdir. Uygun şartlarda çim tohumlarının çimlenme süreleri aşağıdaki gibidir:
Lolium türleri 5-10 gün
Festuca türleri 10-15 gün
Agrostis türleri 20 gün
Poa türleri 30 gün
 

ÇİM ALANLARDA KÖTÜ VEYA SEYREK ÇIKIŞIN NEDENLERİ

 

ÇİM NEDİR

                Çim genelde, yere çok yakın, toprağı sıkı bir biçimde kavrayan ve örten bitkiler için kullanılan bir deyimdir.

 Genellikle toprak yüzeyini örten, sık bir şekilde gelişen, homojen bir görünüşe sahip ve devamlı biçilerek kısa tutulan, suni şekilde tesis edilmiş yeşil saha yüzeyleridir.

ÇİM ALANLARININ ÖNEMİ VE İŞLEVSEL ETKİLERİ:
1. Geniş alanlarda güneş ışınlarını absorbe ederler
2. Toz sorununu ortadan kaldırırlar
3. Yol kenarlarında eğimli yamaçlarda ve şevlerde toprağın taşınmasına engel olurlar
4. Kent içi park ve bahçelerde çim sahalar üzerinde oynamaya ve dinlenmeye olanak sağlarlar

ESTETİK ETKİLERİ:
1.Güzel ve engin bir görünüş sağlarlar
2. Renk ve form bakımından diğer bitkilerle bir uyum oluştururlar
3. Kent içi ve diğer alanlarda teknik işlevi yanında göze hoş gelen bir görünüme sahiptirler

ÇİM TÜRLERİ VE ÖZELLİKLERİ

—  Serin iklim çim çeşitleri

Bu çimlerimizin başlıca özelliği, en iyi gelişme dönemlerinin 10-27 ºC  toprak sıcaklığında olmasıdır. Havalar aşırı donlu ve kuru olmadığı kış aylarında iyi bir bakımla renklerini muhafaza  edebilmektedir. Bunların her birinin yaprak dokusu,  boyu,  gelişme hızları vb. özellikleri   farklı olduğu için her birinin artı veya eksi yönleri bulunmaktadır. Bunlar kendi aralarında belirli oranlarda yapılacak karışımlarla birbirinin açık yönleri kapatılabilir. Çimlerde fizyolojik ve morfolojik özelliklerine göre değişik sınıflandırmalar yapılabilir. Biz burada bunları, fazla detaya girmeden, en çok kullanılanları inceleyeceğiz.  Boyut olarak Alt çim, orta çim, üst çim olarak sınıflandırılabilir. Burada Poa pratensis, Agrostis tenuis gb. çeşitler alt grup, Festuca sp. orta, Lolium ise; üst grup olarak nitelendirilebilir.

—  1/13_Agrostis canina (Tavus otu): 1 gr.da 17.000 adet tohum bulunmaktadır. Bu çeşit üst sürgünler ile yayılan, dar yapraklı, kısa boylu, sarı yeşil renkli bir alt çimdir. Sık, yumuşak, keçe gb. bir doku oluşturur. Biraz kuraklığa dayanıklıdır, yabani otlarla mücadele edebilir.

—  2/13_Agrostis tenuis (Tavus otu): 1 gr. da 16.000 adet tohum bulunur. İnce tohumlu, alt çim. Sürekli yumak yapan sık dokulu, kısa boylu, yazın açık yeşil renklidir. Yaprak genişliği ortadır. Özellikle ağır topraklarda (killi topraklarda) zarar görebilir.  Derin biçime elverişlidir. Biraz gölgeye dayanıklıdır. Susuz kaldığında özellikle renkleri sararır.

—  3/13_Agrostis stolonifera(Btaklık tavus otu): 1 gr.da 12.000  adet tohum bulunur. Sık ve ince dokulu bir çim oluşturur. Derin biçime elverişlidir. Tohum ve stolonları ile üretilmektedir. Gençlik devresinde yavaş gelişir, serin ve yağışlı yerlerden hoşlanır. Besin maddelerince zengin tınlı-killi topraklarda, iyi drenaj koşullarında iyi gelişme gösterir.

— Agrostis Stolonifera (Tavus otu)

                Asıl kullandığı alanlar golf sahalarıdır. Yayılma yoğunluğu ve onarıcı kapasitesini yanında çok kısa biçime de gelebilen bir çeşittir. Karışımlarda da rahatlıkla kullanılır. Özellikle sık yaprakları, dokusu ve zarif görüntüsüyle özel alanlarda tercih edilir.

—  4/13_Festuca rubra (Kırmızı yumak): 1 gr.da 1000 adet tohum içerir. İnce ya da dar yapraklıdır. Bu bitkimiz kuraklığa oldukça dayanıklıdır. Gölgeye de dayanıklıdır. Hemen hemen her amaç için uygun olan çim türüdür. Bu bitkimizin orta derece basılabilirliği vardır. Değişik nemli alanlarda yaklaşık tüm toprak çeşitlerinde doğal olarak yetişen ve karşılaşılan bir çeşittir. Festuca rubra ilk ekildiği yıl yavaş gelişir. İğne yapraklıdır alanı çabuk sarar, değişik şartlar altında iyi gelişir ancak fakir topraklara da iyi sonuç verdiği unutulmamalıdır. Don ve kuraklığa karşı oldukça dayanıklı olan Festuca rubra kış boyunca göllenmeye de müsamaha gösterir. Gölgede diğer alanlarda daha iyidir. Kullanım amacı itibari ile üç çeşit Festuca rubra vardır.

—  5/13_Festuca rubra rubra (Kök saplı kırmızı yumak)

                Üç çeşidin içinden en kuvvetli ve uyum sağlayabilen bir çeşittir. Güçlü rizomlarla şekillenmiştir. Alanda boşlukları çabuk kapatabilme özelliğine sahiptir. Yaz sıcaklıklarına karşı diğer festuca rubralardan daha toleranslıdır, rubra rubra trichophylla'dan ve commutata'dan daha hızlı tesis olur. Tek başına ekilebilir ya da yeşil alanın iyileştirilmesi ve sağlamlaştırılması için diğer festuca çeşitleri ile karıştırılarak kullanılabilir.

                Yaz boyunca koyu yeşil rengini koruyabilen bir tür olması ile karışımlarda gösterdiği performans oldukça yüksektir. Büyüme konusunda çok ısrarlı olduğundan çok güzel yapraklar verir. Kurak koşullara dayanıklı olduğundan susuzluğa toleranslıdır. Futbol sahalarında ve soğuk ikim çimleri ile tesis edilen golf sahalarında kullanılacak karışımlarda çok uyumlu olması  dikkat çeker. Ezilmeye ve basılmaya dayanıklıdır. Çabuk çimlenir ve yıl boyunca göze çarpan yeşil rengini muhafaza eder. Erken ilkbaharda hızlı bir gelişme gösterir. Yavaş uzadığından daha az sayıda biçim yapılır. Gölgeye ve basılmaya dayanıklı bir türdür. Hastalıklara karşı dayanıklılığı yüksektir

—  6/13_Festuca rubra commutata

                Üç çeşidin içinde yayılma yoğunluğu en yüksek olan rizomsuz bir bitkidir. Festuca rubra comm. eğer karışımlarda kullanılırsa rizomlu başka bir çeşit festuca ile kullanılması gerekir yada çim alanda boşlukların doldurulması için rizomlu poa pratensis ile kullanılmalıdır.

                Soğuk bölgelerde commutata önemli bir bileşkendir. Çünkü diğer Festucalara göre kış zorluklarına karşı direnci fazladır. Commutataların yayılma yoğunluğu çok yüksektir. Karışımların tam anlamıyla vazgeçilmez elemanıdır. Ayrıca alanda kısa biçim yapılabilmesi için de gereklidir.

                Çim alanın estetik değerini artıran yaprak yoğunluğuna ve kalitesine sahip olması nedeniyle peyzaj düzenlemelerinde tercih edilen bir türdür. Gölge yerlerde yetişebilen, ince yapılı, yaprakları narin ve kardeşlenmesi yüksek bir türdür. Susuzluğa karşı çok dayanıklı olması ve kurak şartlarda bile bozulmayan koyu yeşil rengi ile kendini göstermektedir. Kardeşlenmesinin yüksek olması nedeniyle sık ve güzel bir çim yüzeyi oluşturur. Mantar hastalıklarına karşı dayanıklıdır. Özellikle kış mevsiminde, yazın erken ve geç dönemlerinde yüksek sıcaklığın görüldüğü zamanlarda ortaya çıkabilecek hastalıklara karşı direnci oldukça yüksektir.

—  7/13_Festuca rubra trichophylla (Narin Kırmızı Yumak)

                Çim alanlarındaki ince yapısıyla tekstüre güzel bir görünüm sağlar. Çim alanlarda yayılımı sülükleriyle olur. Kısa biçime dayanıklıdır. Kısa rizomları sayesinde meydana gelebilecek boşlukları çok kısa sürede doldurur. Kuraklığa ve tuzluluğa dayanıklıdır.

—  8/13_Festuca ovina (Yumak Otu): 1 gr.da  2000  adet tohum içerir. İnce yapraklı, sık dokuludur. Tüm festucalarda olduğu gibi yumak oluşturur. Kırsal alan peyzaj onarım çalışmalarında kullanılabilir. Çevre koşullarına dayanıklıdır. Hastalıklara duyarlıdır. Yoğun biçmelerde hastalıklara duyarlılık artar. Gölge çimidir. Yıpranmaya dayanıklıdır. Düşük sıcaklıklara dayanıklıdır. Festuca ovina beslenmeye en az ihtiyaç duyan çeşittir. Tüm toprak çeşitlerinde iyi gelişir. Ancak diğer bölgelere nazaran hafif kuru toprakta daha iyi olduğu gözlenmiştir. Orijinal çeşitlerin birçoğu mavimsi renktedir. Çeşitleri kuraklık, sıcak ve kış zorluklarına göre adapte edilmiş ve seçilmiştir. Az bakım gerektiren; özellikle yol kenarları, kumlu alanlar v.s için varyeteleri mükemmel sonuç verir. Evlerin bahçelerinde sıklıkla kullanılır. Yeni geliştirilen ovina'nın yaprak özellikleri ve alanı yoğun sarma özellikleri bir araya getirilmiştir. Gölgede de iyidir.

—  9/13_Festuca arundinacea (Uzun Yumak): 1 gr.da 380-580 adet tohum içerir. Kaba dokulu, öbek halinde gelişme gösteren, ezilmeye ve basılmaya dayanıklı çok yıllık bir çim bitkisidir. Tohumla üretilir. rizomları ve kök sürgünleri ile kısa zamanda yayılır. Ekstrem sıcaklıklara karşı duyarlıdır. Asitli topraklarda yetiştirilebilir. Sıcağa, yıpranmaya ve kurağa en çok tolerans gösteren güçlü bir çeşittir. Geniş ve derin bir kök yapısı olduğundan diğer çimler kurak dönemde büyümesini durdururken Festuca arundinacea su dengesini koruyabilmektedir. Bu sayede aşırı sıcaklarda ve yaz döneminde yeşil rengini muhafaza edilebilmektedir. Festuca arundinacea 'nin yaprak yapısı diğer çimlere kıyasla oldukça iridir. Fakat yaprak yapısı, dokusu ve yoğunluğu dar olan çok iyi alt varyeteleri de geliştirilmiştir. Genellikle yaprakları koyu yeşil renktedir. Lolium perenne kadar olmasa da oldukça çabuk tesis olur. Hastalıklara karşı mukavemeti genelde çok iyidir.

—  10/13_Festuca longifolia: Kaba yapılı, ezilmeye ve kısa biçmeye çok fazla dayanıklı değildir. Bu yüzden spor alanlarında kullanılamaz.Ancak dekoratif amaçlar için tercih edilen bir çimdir. Yaz-kış koyu yeşildir ve ayrıca Corticium hastalığına dayanıklıdır. Gölgeye toleranslıdır. Kurağa dayanıklıdır.

—  11/13_Lolium multiflorum (İtalyan çimi):1 gr.da 500 adet tohum bulunur. Kış ve ilkbahar ekimlerinden sonra güzel renk veren, tek yıllık, kaba dokulu ve hızlı gelişen bir çim türüdür.

—  12/13_Lolium perenne (İngiliz çimi)

—                 1gr.da 500 adet tohum bulunur. Bu bitki ülkemizin hemen hemen her yerinden yetişebilir. Dik, yatık ve yarı-yatık formları vardır. Gençken ince bir yapıya sahip olup sonra giderek kalınlaşır. Yaprakların rengi gençken canlı ve yeşil, yaşlandıkça saman rengi yeşile dönüşür.L. perenne serbest bırakıldığında 30-60 cm. arasında bir boya ulaşabilir. Kışa çok dayanıklı değildir. Ani sıcaklık düşmelerinde zarar görebilir. Ilık ve serin yöreler rutubeti seven bu bitki için uygundur. Çevre koşullarına çok dayanıklıdır. Verimli topraklarda daha iyi gelişir. Taban suyu yüksek topraklar haricinde birçok değişik toprakta yetişebilir Baharda erken çıkışta öncelik gösterdiği için genç ve orta çıkış süreli çimlerle birlikte tercih edilmektedir. İnce yapraklı, koyu yeşil, sık dokulu ve hızlı gelişen yapısıyla güzel bir çim görüntüsü sunar. Estetik açıdan çok şey beklenen alanların çimidir. Açık ve yeşil alanlar için hazırlanan karışımlarda başarılı sonuçlar verir.

—  13/13_Poa pratensis (Çayır salkım otu): 1gr.da 3300 adet tohum bulunur. En sık dokuyu oluşturan çimdir. Yavaş gelişme gösterir, kuraklığa  ve yıpranmaya dayanıklıdır. Koyu yeşil renklidir. Orta yada geniş yaprakları vardır. İlk bir aydan sonra karışımlarda  çok sağlam yer tutar. Yoğun sürgünü vardır.  Kendini yenileme yeteneği yüksektir. Besin maddeleri bakımından zengin topraklar ister. En önemli duyarlılığı pas hastalığıdır. Toprak fakirse hemen yaprak pas hastalığına yaklalanır. Güney ve kuzey yarımkürede humusun ve minerallerin zengin olduğu doğal olarak yetişen ve sık sık rastladığımız bir çeşittir. Mükemmel çim kalitesiyle seçilmiş yaprakları çok iyi bir çeşittir. Dikine yapraksı sürgünleri ve güçlü rizomlarıyla dayanıklı bir çeşittir. Baharda erken büyümeye başlar, biçimde şekli düzgündür.Poa aşırı yıpranmaya rizomları sayesinde dayanır.Çim alan çok hasar görmüş olsa bile kendini tekrar yenileyebilir. Karışımlarda Festuca arundinacea'yla mükemmel bir ikili oluşturur. Sıcağa dayanıklılığı da iyidir.

—  Sıcak iklim Çim türleri

—  1/2_Cynodon dactylon c.v.(Bermuda çimi): 1 gr.da 3300-4400 tohum bulunur. Hızlı gelişen bir çim türüdür. Hemen hemen her  toprakta yetişebilir. Su birikintisi sevmez. İyi drene edilmiş toprak ister, güneşi sever, Kuraklığa dayanıklıdır, gölge ortam istemez. İyi bir görüntü için sık biçim gerekir. Biçim yüksekliği 1,5-3 cm. arasında değişir. Toprak sıcaklığı 5 ºC altına indiğinde üst organlar sararır hatta kurur.

—  2/2_Zoysia japonica(Japon çimi, Kore çimi): 1 gr.da 3000-5000 adet tohum bulunur. Sürünücü gelişme gösterir. Kaba dokuludur. Sık gelişme gösterir. Humuslu topraklarda daha iyi gelişir. Dayanıklıdır. Fakir topraklar da gelişme gösterir. Sıcak iklim çim türleri içinde soğuğa en dayanıklı olanıdır. Çok sert soğuklarda kahverengi bir renk alır. Yıpranmaya, kısa biçime dayanıklıdır. Yarı gölge ortamlarda yeişebilir.

—  ÇİM YERİNE KULLANILAN TÜRLER

—  Dichondra Repens (Fare kulağı)

                Bazı kaynaklarda Dichondra micrantha olarak tanımlanır. Sarmaşıkgiller (Convolvulaceae) familyasına bağlı, sürünücü yapıda otsu ve çok yıllık bir bitkidir. 5-10 cm kadar boylanan bitki sülükleri ile oldukça hızlı yayılır.

                Güneşli veya gölge şartlarda gelişebilir. Toprak seçiciliği yoktur. Ancak toprağın düzenli nemli olması gerekir. Soğuğa dayanımı zayıftır. 0C ' nin altındaki sıcaklıklardan çok zarar görür. Basılmaya ve çiğnemeye dayanımı da çok zayıftır. Ancak biçim istememesi, düzenli sulanan ve gübrelenen alanlarda çok iyi bir çim örtüsü oluşturması en önemli avantajlarıdır. Genellikle fazla biçim yapılmayan gölge ve yarı gölge alanlarda yetiştirilmesi önerilir.

                Dichondra tohumla veya çelikle üretilebilir. 1 gr.da1800 adet tohum vardır. Ekimde 1 m² alana 5 g tohum yeterlidir. Kısa sürede çim tesisi kurmak için iyi gelişmiş bitki örtüsünden alınan köklü bitkiler dikilebilir. Sık dikilen yerlerde dichondra hızla yayılır. Dikimden sonra 4-5 g/m² N gübrelemesi bitkilerin yayılmasına yardım eder.

                                                                              ÇİM TÜRLERİNİN BAZI TEKNİK ÖZELLİKLERİ

Gölgeye Dayanıklılık

Kuraklığa Dayanıklılık

Soğuğa Dayanıklılık

Sıcağa Dayanıklılık

Aşınmaya Dayanıklılık

 

Festuca Rubra

 

Bermuda Grass

 

Poa Pratensis

 

Festuca Arundinacae

 

Festuca Arundinacae

 

çok

Festuca Arundinacae

 

Festuca Arundinacae

 

Agrostis Tenius

 

Poa Pratensis

 

Bermuda Grass

 

 

Festuca Ovina

 

Festuca Rubra

 

Festuca Rubra

 

Agrostis Tenius

 

Lolium Perenne

 

 

Lolium Perenne

 

Poa Pratensis

 

Festuca Arundinacae

 

Festuca Rubra

 

Poa Pratensis

 

 

Poa Pratensis

 

Lolium Perenne

 

Lolium Perenne

 

Lolium Perenne

 

Festuca Rubra

 

 

Bermuda Grass

 

Agrostis Tenius

 

Bermuda Grass

 

 

Agrostis Tenius

 

 

 

Tür

Yapılanma

Yaprak Yapısı

 

Oluşum

Hızı

Gübre Gereksinimi

Lolium Perenne

 

Grup, demet şekli

 

Orta

Hızlı

 

Orta

Festuca Rubra

 

Kısa rizom veya grup demet şekli

 

İnce

Orta

Az

Festuca Arundinacae

 

Grup, demet şekli

 

Kalın

Orta

Orta

Poa Pratensis

 

Rizomlu

İnce-orta

 

Yavaş

Yüksek

Agrostis Tenius

 

Kısa rizomlu

 

İnce

Orta

Yüksek

 

                                                                                              ÇİMLENME SÜRELERİ

Lolium perenne

Poa pratensis

Festuca rubra

Agrostis tenuis

Cynodon dactylon

4 - 10 gün

 

12 - 21 gün

 

7 - 15 gün

 

12 - 18 gün

 

20 -22 gün

 

 

ÇİM ALANLARLA İLGİLİ GENEL BİLGİLER

Çim tesisinden beklenen, her şeyden önce, iyi bir görünüm ve çim dokusunda homojen bir renktir. Çim alanlar birbirinin özelliğini tamamlayan en az 2 veya daha fazla tohum türünün belirli oranlarda karışımı ile elde edilen tohum karışımları ile yapılır.(4-5-6-7 gibi)

KARIŞIM ORANINA ETKİ EDEN FAKTÖRLER:

1. Çim alanlarının tesis gayesi
2. Toprak ve iklim şartları
3. Bakım imkanları
4. Ekim mevsimi
5. Karışıma girecek çim türleri ve 1000 tane ağırlığı
6. Tohumun çimlenme kabiliyetine

TOHUM KARIŞIMLARININ KULLANILDIĞI ALANLAR

1. Futbol, Amerikan futbolu vb. ağır spor yapılan sahalarda kullanılan karışımlar
2. Golf ve bowling sahaları ile kaliteli ev bahçeleri, özel çim alanlarında kullanılan karışımlar
3. Tenis kortları, hokey sahaları vb. çok ince çimin istendiği spor alanları için uygun karışımlar
4. Genel park ve bahçeler için uygun karışımlar
5. Oyun, piknik ve karavan alanları için uygun karışımlar
6. Ağaçlarla kaplı bahçe alanları ile bina etrafında gölgelik bahçeler için uygun karışımlar
7. At yarışı vb. spor alanları için uygun karışımlar
8. Karayolları refüjleri, yol kenarı ve şevler için uygun karışımlar

Çim sahaların tesisinde başarı

1. Tesis gayesine uygun karışımların seçilmesine
2. Yetişme şartlarına uygun türlerin seçilmesine
3. Kaliteli tohum kullanımına
4. Devamlı bakıma bağlıdır.

Çim sahalar için ideal olan topraklar, organik maddece (humus) ve besin maddelerince zengin, yabani ot kök ve tohumu ihtiva etmeyen killi-tınlı topraklardır ( pH 6-7).

ÇİM SAHALARDA İSTENİLEN ÖZELLİKLER

1. Renk
2. İlk gelişme döneminde çabuk, daha sonra yavaş gelişme
3. Kuraklığa dayanıklılık
4. Basılmaya dayanıklılık
5. Uzun ömürlülük
6. Sık biçime dayanıklılık
7. Toprak üzerinde yayılma, stolon veya rizom oluşturarak toprak içinde ve üzerinde köklenme
8. Kuvvetli kök gelişimi
9. Hastalıklara dayanıklılık

ÇİM KARIŞIM ÖRNEKLERİ

1.Karışım

% 20 Lolium perenne HENRİETTA
% 10 Festuca rubra comutata AIDA
%15 Lolium perenne TALGO
% 10 Festuca ovina BORNİTA
% 20 Festuca rubra rubra REVERENT
% 15 Poa pratensis ENPRİMA
% 10 Agrostis capillaris HIGHL.BENT

2.Karışım

% 40 Lolium perenne FANCY
% 30 Festuca rubra rubra REVERENT
% 15 Festuca rubra comutata AIDA
% 15 Poa pratensis EVORA

SPOR ALANLARI İÇİN KARIŞIM ÖRNEKLERİ

1.Karışım

—  % 40 Lolium perenne LIBRONCO

—  % 10 Festuca rubra rubra LIVISION

—  % 10 Festuca rubra commutata LUCINDA

—  % 15 Festuca rubra trichophylla LIPROSA

—  % 25 Poa pratensis COMPACT

2.Karışım

—  % 20 Lolium perenne PLAISIR

—  % 15 Festuca rubra rubra LIVISION

—  % 15 Festuca rubra commutata LUCINDA

—  % 10 Festuca rubra trichophylla LIPROSA

—  % 10 Festuca ovina BORNITO

—  % 20 Poa pratensis LILY

—  % 10 Agrostis tenius HIGHLAND BENT

DENİZ KENARI İÇİN BİR KARIŞIM ÖRNEĞİ

—  % 25 Lolium perenne LIFRANCE

—  % 10 Festuca rubra rubra LIVINUS

—  % 55 Festuca arundinacea TOMAHAWK

—  % 10 Festuca rubra commutata LIFALLA

 

Kaynak: Çağlayan Tarım

Ulusoy tohumculuk